Цэнтр Еўропы
- Автор: Некляев Владимир Прокофьевич
- Серия: Бібліятэка Саюза беларускіх пісьменнікаў «Кнігарня пісьменніка» #1
- Год: 2009
- Язык: белорусский
- Год: Саюз беларускіх пісьменнікаў
- ISBN: 978-985-6887-23-2
- Жанр: Прочая поэзия
Электронная книга - «Цэнтр Еўропы». Краткое содержание книги:
Напачатку першага вясновага тыдня не маці, а Альбіна некуды з’ехала, аб’явіўшыся пасля не ў Карунах, а ў Наратах, у Станіславы з Мацеем. Даўно, сказала, не бачыліся… Яна стаяла на вуліцы і глядзела, як нядаўняга яе жаніха, звязанага, запіхваюць у машыну. Той таксама глядзеў на яе, але ні ён ёй, ні яна яму — ні паўслова…
Сілічыху з ім чамусьці не пасадзілі, асобна павезлі на падводзе з двума міліцыянтамі. Хату замкнулі, ключы гэбіст аддаў Мацею Цяжкаробу. «На, карыстайся».
— У мяне і так дзве хаты, — нязграбна ўпусціў клю чы Мацей, нахіліўся іх падымаць, а гэбіст наступіў яму на руку бліскучым хромавым ботам.
— Гэта не тваё, калгаснае… Уцяміў?
Мацей, асеўшы на кукішкі, кіўнуў яму ў жывот пачырванелай патыліцай.
— Цяпер валодай, — саступіў з рукі гэбіст. — Гаспадароў не чакай. — І нечакана кінуў Альбіне. — Ты са мной паедзеш.
Гэта ўсе запомнілі: як гэбіст нечакана кінуў Альбіне ты са мной паедзеш, і як Альбіна, нібы чакала таго, села ў машыну і паехала.
Па дарозе на Багушы яны спыніліся там, дзе стралялі ў вялікага Мірона і дзе потым быў забіты Яромха.
— Паказвай! — выцягнуў гэбіст з машыны на дарогу звязанага Сівакоўскага.
— Што?.. — не зразумеў той.
Гэбіст коратка ўдарыў яго ў твар.
— Адкуль страляў, паказвай! Адкуль у Мірона, адкуль у Яромху? Ну! — і ударыў яшчэ раз.
Сівакоўскі сплюнуў крывёй і праплыў позіркам па Альбіне — з галавы да ног.
— Я не страляў…
— Глядзіце за ім! — загадаў гэбіст вадзіцелю і яшчэ ад наму міліцыянту, які асцярожана азіраўся на лес, хоць было відна. — Дзе гэта, вядзі, — падштурхнуў гэбіст Альбіну, і яна правяла яго да кастрышча.
— Метраў дзвесце да дарогі, — прыкінуў каля кастрыш ча гэбіст. — Сляды павінны былі быць, інакш ніяк. Не мог жа ён на дрэве сядзець…
— Усё адно злезці трэба было, ён жа не вавёрка, каб пераскокваць, — сказала Альбіна.
— Не вавёрка… — згадзіўся гэбіст. Ён прысеў, падняў галавешку і пачаў калупацца ёю ў кастрышчы, варушыць зляжалы, мокры попел. — А вось і след… — дастаў ён праз хвіліну нешта з попелу і аж засмяяўся, сабой зада волены. — Хвіліны хапіла!.. Галаву трэба на шыі мець, а не галавешку! Я тады яшчэ пра гэта падумаў, калі спра ву крымінальную глядзеў…
— Што там? — спытала Альбіна.
Гэбіст не пашкадаваў насоўкі, каб выцерці тое, што знайшоў у попеле.
— Гільза! Стрэляная, з карабіна, але стрэляная не з карабіна, разумееш?..
Альбіна не разумела.
Паранейшаму задаволены сабой, гэбіст дзьмухнуў у гільзу.
— Для цябе гэта, што свіст… Як і для следчага таго, ёлупня. У Маскве ён вучыўся, дыплом у яго… Не забіваў Мірон Стаўбун твайго брата!
— Я ведаю, што ён не забіваў, — чакаючы, кіўнула Альбіна. — А маленькі Мірон без бацькі расце. Хто забіў?..
— Ты слухай, што кажу, а то многа ведаеш!.. — не даў збіць з сябе форс гэбіст і закружыў вакол кастрыш ча. — Хутчэй за ўсё было так… Твой брат праваліўся ў ручай, вунь той ручай, правільна?.. — гэбіст ступіў некалькі крокаў да ручая і вярнуўся. — Яны расклад ваюць вогнішча, твой брат застаецца пры агні сушыц ца, Мірон ідзе ў лес цераз дарогу ці заечыя сляды па глядзець, ці чалавечыя, а што робіць Яромха?..
— Сушыцца ён…
— Правільна, сушыцца, а яшчэ дастае з кайстры, холад на ж, гарэлку і яду, кайстра здаецца яму пустой, толькі крошкі ў ёй нейкія, шалупінне, а ён акуратны чалавек… Твой брат акуратным быў чалавекам?..
— Акуратным… — пачала ўжо нешта разумець Альбіна.
— Акуратным твой брат быў чалавекам… — закруціў гэбіст гільзу ў насоўку. — Бачыш, нават у насоўцы не надта відаць… І брат твой вытрасае пустую кайстру над кастром, вось так, а кайстра аказалася не зусім пустой, не з аднымі крошкамі і шалупіннем…
Гільза ўпала з насоўкі ў кастрышча.
— Божа мой!.. — перахрысцілася Альбіна. — Але ж так не бывае…
— Бывае. А ён не заўважыў… Калі б паляўнічы патрон быў, дык проста б шыхнула, ну, можа, сапраўды вока шротам пакалечыла б, а тут баявы… — Гэбіст падняў гільзу, зноў закруціў яе ў насоўку і паклаў у кішэнь. — Выпадак забіў твайго брата, Альбіна.
— І што… гэтак адразу выпадак стрэліў?..
— Не адразу. Брат твой рассцяліў кайстру, расклаўся на ёй, выпіў, закусіў, зноў падышоў да кастра… Нахіліўся, мусіць… Дроў падкінуць, ці так, каб цяплей… Някепская смерць, — заключыў нечакана гэбіст.
— Не забіваў наш татка Яромху, не забіваў, праўду ты сказаў! — падкідвала маці, смеючыся, маленькага Мірона, а гэбіст, якога ўгаварыла Альбіна заскочыць па дарозе да Насты, бо адной ёй тая не паверыць, спытаў: