Усмешка жалобнай каралевы, альбо тайна магнітнага замка
- Автор: Минскевич Сергей
- Год: 2013
- Язык: белорусский
- Жанр: Фэнтези
Электронная книга - «Усмешка жалобнай каралевы, альбо тайна магнітнага замка». Краткое содержание книги:
— Наш хан нікога не прымае, — з пачуццём уласнай годнасці сказаў Бердыбігей Гурахмалі.
— Добра, можа быць і не прымае, але ж ён есць?
Бердыбігей Гурахмалі зірнуў на чужаземца і, вырашыўшы, што той яго падначвае, прамовіў:
— Ну вядома ж, есць. Без ежы чалавек памірае.
— Значыць, яму могуць перадаць пачастунак ад прадстаўнікоў суседніх краін.
Бердыбігей Гурахмалі трохі задумаўся, а затым сказаў:
— Могуць.
— А цяпер уявіце, што хан Ісмірай загадае прынесці сабе на абед наш пачасту нак — гэтага вугра з чароўным смакам. А пасля яго асабісты дэгустатар паспрабуе і пераканаецца, што страва не атручаная...
— А вугор сапраўды не атручаны? — з падазрэннем спытаў Бердыбігей Гурахмалі.
— Можаце самі ўпэўніцца. Вугор насамрэч не атручаны, але калі вы яго паспрабуеце, тады вы памрэце.
— Гэта чаму ж?
— Скажыце, ваш Вялікі Хан дазваляе вам. як вас клічуць, прабачце?
— Бердыбігей Гурахмалі, — разгублена прамовіў начальнік прыстані.
— Няўжо Вялікі Хан дазваляе персанальна вам, начальніку прыстані горада Гняздо Рыб, Бердыбігею Гурахмалі, каштаваць яго, ханскія, стравы?
— Не, вядома, не. — Бердыбігей Гурахмалі раптам узмакрэў і пачаў аглядацца па баках.
— А што Вялікі Хан зробіць з тым, хто без дазволу пакаштуе ягоную страву?
Бердыбігей Гурахмалі збялеў, потым пабарвавеў, потым зноў збялеў, дакладней,
у яго збялела толькі галава, а шыя засталася чырвонай.
— Вось вы адчуваеце правільна, што зрабіў бы Вялікі Хан з такім чалавекам — адсёк бы яму галаву.
— Мы-гы, — выціснуў з сябе ў знак згоды Бердыбігей Гурахмалі.
— А цяпер падумайце, — працягваў Палямон, — што будзе, калі Вялікі Хан альбо яго асабісты дэгустатар пакаштуе наш падарунак, а замест чароўнага смаку будзе поўная гадасць? Што ён зробіць, па-вашаму?
— Што-што? — кроў зноў прыліла да галавы начальніка прыстані.
Ён адчуў сябе значна лепш і нават, ухмыльнуўшыся, сказаў:
— Загадае адсекчы галаву паслам рыбакоў. А ўсіх рыбакоў і сінеазёрскіх, і светлаазёрскіх, і жоўтарэчанскіх загадае патапіць. Вось як паступіць наш Вялікі Хан, — ганарліва сказаў Бердыбігей Гурахмалі і з пафасам дадаў: «Няхай жыве наш Вялікі і Мудры Хан Ісмірай!»
— Няхай жыве Вялікі і Мудры Хан Ісмірай! — гыркнулі ахоўнікі прыстані.
Тут жа гыркнулі ўсе, хто гэта гырканне пачуў.
Апошнімі, па знаку Палямона, гучна ўсклікнулі: «Няхай Жыве Вялікі і Мудры Хан Ісмірай», — Халямон, Панцелямон, Алеолла, Арцін і сам Палямон.
— Заўважце, — амаль без паўзы працягваў Палямон, — усе гавораць: «Вялікі і Мудры Хан Ісмірай».
Над бухтай зноў пранеслася: «Жыве Вялікі і Мудры Хан Ісмірай!»
— Вось менавіта. Мудры. А мудры кіраўнік, не разабраўшыся, не стане галовы секчы і караблі тапіць. Ён захоча даведацца, па чыёй віне чароўны смак ператварыўся ў гідкі. І хто ж будзе ў гэтым вінаваты?
— Хто? — залыпаў вачамі Бердыбігей Гурахмалі.
— Як хто? — здзівіўся Палямон. — Хіба вы не разумееце?
— Не.
— Будзе вінаваты той, хто затрымаў ханскую страву. Бо яна з кожнай хвілінай псуецца.
— І хто яе затрымаў?
— Вы, дарагі і высокашаноўны Бердыбігей Гурахмалі, — ветліва пакланіўся Палямон.
— Дык я яшчэ яе не затрымаў! — усклікнуў начальнік прыстані, пачынаючы разумець, што да чаго.
— Дык вы яе затрымліваеце!
— Ай-ай-ай! — закруціў галавой Бердыбігей Гурахмалі, — што ж рабіць? Хто з вас паслы да Вялікага Хана?
— Вось гэты хлопец і гэтая дзяўчына. Іх завуць Арцін і Алеолла, запомніце, — сказаў Палямон.
— Ай-ай-ай! — забегаў начальнік прыстані, — хутчэй сыходзьце, мае дарагія Арцін і Алеолла, з ладдзі! Каня мне, каня! — закрычаў ён.
Ніхто з вартаўнікоў нават не паварухнуўся.
— Чаго вы стаіце? — рыкаў на ахоўнікаў Бердыбігей Гурахмалі. — Бяжыце за канём! Мігам!
— Выбачайце, — сказаў адзін з вартаўнікоў, — нашага казённага каня вы з раніцы адправілі адвезці сушаныя дулі купцу Фарэнбеку. А купец жыве з іншага боку мыса.
— Конь пакуль не вярнуўся, — дадаў другі вартаўнік.
— Што ж рабіць! Што ж рабіць? — пыхкаў Бердыбігей Гурахмалі.
— Спадар начальнік прыстані. — пачаў першы ахоўнік.
— Ну-у! — надрыўна прароў Бердыбігей Гурахмалі, ад роспачы заломваючы сабе рукі.
— У стадоле застаўся казённы ішак, — працягнуў першы ахоўнік.
Бердыбігей Гурахмалі вытарашчыў вочы і яшчэ гучней закрычаў:
— Ішака мне, ішака!
Ахоўнікі перазірнуліся і, што ёсць духу, пусціліся да дзяржаўнай стадолы.
Начальнік прыстані аддыхаўся і вярнуўся да ладдзі Палямона. Менавіта ў гэты момант Арцін спускаўся на прыстань па перакінутай праз борт дошцы. Юнак сабраў свае рэчы ў паходную торбу. Туды ж паклаў і ільняны мяшок з вугром.