Spisek przeciwko Ameryce
- Автор: Рот Филип
- Язык: польский
- Жанр: Современная русская и зарубежная проза
Электронная книга - «Spisek przeciwko Ameryce». Краткое содержание книги:
„Spisek przeciwko Ameryce” wpisuje się właśnie w ten najlepszy nurt pisarstwa wielokrotnego kandydata do literackiego Nobla, godnego następcy wielkich mistrzów prozy zza oceanu. W tej powieści Roth poddaje Amerykę eksperymentowi historii alternatywnej: co by było gdyby w roku 1940, u szczytu szalejącej za Altantykiem gorączki II wojny światowej, Stany Zjednoczone zaraziły się faszyzmem, wybierając na prezydenta nie F.D. Roosevelta, lecz Charlesa Lindbergha – legendarnego awiatora, sympatyzującego (o czym świadczą dołączone do książki dokumenty) z ideologią nazistowską? Z dnia na dzień, na oczach żydowskiego dziecka – narratorem jest tu bowiem mały Philip – bezpieczny świat dobrobytu i miłości bliźniego zmienia się w poligon uprzedzeń, nienawiści i szykan, których główną ofiarą padają Żydzi. „Kwestia żydowska” znajduje znane z historii rozwiązania: izolacja, ostracyzm, obozy koncentracyjne.
Cóż, że historia dopisała do tej fantazji happy end? Eksperyment Rotha powiódł się znakomicie.
Postscriptum
Do Czytelnika Spisek przeciwko Ameryce to fikcja literacka. Niniejsze postscriptum adresowane jest do czytelników zainteresowanych tropieniem granicy między faktem historycznym a fantazją historyczną. Poniższy opis faktów zaczerpnąłem z następujących źródeł: John Thomas Anderson, Senator Burton K. Wheeler and United States Foreign Relations (praca dyplomowa złożona w Uniwersytecie Wirginii), 1982; Neil Baldwin, Henry Ford and the Jews: The Mass Production of Hate, 20Ol; A. Scott Berg, Lindbergh, 1998; Biography Research Center, „Newark Evening News” i „Newark Star-Ledger”; Allen Bodner, When Boxing Was a Jewish Sport, 1997; William Bridge-water and Seymour Kurtz, red., The Columbia Encydopedia, 1963; James MacGregor Burns, Rooseuelt: The Soldier of Freedom, 1970, i Roosevelt: The Lion and the Fox, 1984; Wayne S. Cole, America First: The Battle Against Intewention, 1940-41, 1953; Sander A. Diamond, The Nazi Movement in the United States, 1924-1941, 1974; John Drexel, red., The Fads on File Encydopedia of the Twentieth Century, 1991; Henry Ford, The International Jew: The World’s Foremost Problem, tom 3, Jewish Influences in American Life, 1920-1922; Neal Gabler, Winchelclass="underline" Gossip, Power, and the Culture of Celebrity, 1994; Gale Group Publishing, Contemporary Authors, tom 182, 2000; John A. Garraty i Mark C. Carnes, red., American National Biography, 1999; Susan Hertog, Annę Morrow Lindbergh: Her Life, 1999; Richard Hofstadter i Beatrice K. Hofstadter, red., Great Issues in American History: From Reconstruction to the Present Day, 1864-1981, tom 3, 1982; Joseph G. E. Hopkins, red., Dictionary of American Biography, suplementy 3-9, 1974-1994; Joseph K. Howard, The Decline and Fali of Burton K. Wheeler, „Harper’s Magazine”, marzec 1947; Harold L. Ickes, The Secret Diary of Harold L. Ickes, 1939-1941, 1974; Thomas Kessner, Fiorello H. La Guardia and the Making of Modern New York, niemieckie pod dowództwem Hitlera wkraczają do Czechosłowacji w październiku i po pięciu miesiącach opanowują cały kraj, gwarantując Słowacji niepodległość jako popieranej przez Niemcy republice faszystowskiej. W listopadzie Roosevelt nakazuje znacznie zwiększyć produkcję samolotów bojowych.
Kwiecień 1939. Roosevelt zwraca się do Hitlera i Mussoliniego o zgodę na zaniechanie przez najbliższych dziesięć lat ataków na słabsze kraje europejskie; Hitler odpowiada na to wystąpieniem w Reichstagu, szydząc z Roosevelta i wychwalając niemiecką potęgę militarną.
Sierpień – wrzesień 1939. Roosevelt wysyła telegram do Hitlera z prośbą o rozwiązanie sporu terytorialnego z Polską na drodze negocjacji; Hitler odpowiada I września inwazją na Polskę. Anglia i Francja wypowiadają wojnę Hitlerowi, rozpoczyna się druga wojna światowa.
Wrzesień 1939. W związku z wojną w Europie, Roosevelt zabiega o zmianę Ustawy o Neutralności, tak aby Anglia i Francja mogły otrzymywać broń od Stanów Zjednoczonych. Po inwazji Hitlera na Danię, Norwegię, Belgię, Holandię, Luksemburg i Francję w pierwszej połowie roku 1940, Roosevelt zwiększa znacznie amerykańską produkcję broni.
Maj 1940. Powołanie Rady Obrony Narodowej, a następnie Biura do spraw Zarządzania Produkcją, w ramach przygotowywania sektora przemysłowego i sił zbrojnych do ewentualnej wojny.
Wrzesień 1940. Japonia, która toczy wojnę z Chinami, po inwazji na francuskie Indochiny (dokonawszy w roku 1910 aneksji Korei, a w 1931 okupacji Mandżurii) podpisuje w Berlinie trójstronny sojusz z Włochami i Niemcami. Ulegając naciskom Roosevelta, Kongres uchwala pierwszy w historii USA pobór do wojska w warunkach pokojowych, obejmujący wszystkich mężczyzn w wieku od dwudziestego pierwszego do trzydziestego piątego roku życia: obowiązuje ich rejestracja i uzyskanie przydziału do służby w siłach zbrojnych liczących 800 tysięcy żołnierzy.
Listopad 1940. Szkalowany przez skrajnie prawicowych republikanów jako „podżegacz wojenny”, Roosevelt toczy kampanię wyborczą jako nieprzejednany wróg Hitlera i faszyzmu, gotów zarazem uczynić wszystko, by uchronić Amerykę przed udziałem w europejskiej wojnie – i wygrywa bezprecedensową walkę o trzecią kadencję, stosunkiem głosów elektorskich 449 do 82, pokonując republikańskiego kandydata Wendella L. Will-kiego w wyborach, skupiających się głównie wokół kwestii obrony narodowej i stanowiska USA wobec wojny. Willkie uzyskuje większość jedynie w Maine, Vermoncie i na izolacjonistycznym Środkowym Zachodzie.
Styczeń - marzec 1941. Zaprzysiężenie prezydenta 20 stycznia. W marcu Kongres uchwala jego Ustawę o Pożyczce i Wynajmie (Lend-Lease Act), uprawniającą prezydenta do „sprzedaży, przekazania, wypożyczenia lub wynajmu” broni, żywności i usług tym krajom, których obronę uzna on za szczególnie istotną dla bezpieczeństwa Stanów Zjednoczonych.
Kwiecień – czerwiec 1941. Po inwazji armii niemieckiej na Jugosławię, a potem na Grecję, Hitler zrywa dwustronny pakt o nieagresji i przypuszcza atak na Związek Radziecki. W kwietniu Stany Zjednoczone obejmują protektorat nad Grenlandią; w czerwcu Roosevelt podpisuje rozkaz lądowania wojsk amerykańskich na Islandii i rozszerza ustawę Lend-Lease na Związek Radziecki.
Sierpień 1941. Spotkanie na morzu: Roosevelt i Churchill formułują Kartę Atlantycką „wspólnych zasad”, obejmującą ośmiopunktową deklarację celów pokojowych.
Wrzesień 1941. Roosevelt ogłasza, że marynarka Stanów Zjednoczonych otrzymała rozkaz zniszczenia każdej niemieckiej lub włoskiej łodzi podwodnej, która wpłynęłaby w obszar wód amerykańskich; jednocześnie apeluje do Japonii o rozpoczęcie ewakuacji wojsk z Chin i Indochin, na co minister wojny, generał Tojo, odpowiada odmownie.
Październik 1941. Roosevelt zwraca się do Kongresu o wprowadzenie poprawki do Ustawy o Neutralności, zezwalającej na zbrojenie amerykańskich statków handlowych i użycie ich w strefach wojennych.
Listopad 1941. Japończycy potajemnie gromadzą wielkie siły na Pacyfiku, utrzymując jednocześnie pozory kontynuowania negocjacji z USA w kwestiach wojskowych i gospodarczych, na dowód czego przysyłają do Stanów Zjednoczonych posłów na „rozmowy pokojowe”.
Grudzień 1941. Japonia atakuje znienacka terytoria USA na Pacyfiku i dalekowschodnie posiadłości Wielkiej Brytanii; po nadzwyczajnym wystąpieniu prezydenta Kongres następnego dnia jednogłośnie wypowiada wojnę Japonii. 11 grudnia Niemcy i Włochy wypowiadają wojnę Stanom Zjednoczonym; Kongres odpowiada na to wypowiedzeniem wojny Niemcom i Włochom. (Liczba ofiar i poszkodowanych w japońskim ataku na Pearl Harbor: zginęło 2403 amerykańskich marynarzy, żołnierzy wojsk lądowych, żołnierzy piechoty morskiej i cywili; 1178 rannych).
1942. Prezydenta pochłania głównie kierowanie wysiłkiem wojennym. W swoim dorocznym orędziu do Kongresu Roosevelt podkreśla konieczność wzmożenia produkcji na cele wojenne i deklaruje: „nasz cel jest jasny – starcie w proch militaryzmu narzuconego zniewolonym narodom przez wojowniczych awanturników”. Proponuje rekordowy budżet w wysokości 58 miliardów 927 milionów dolarów na pokrycie wydatków wojennych. Wraz z Churchillem ogłasza powołanie wspólnego dowództwa wojskowego w Azji Południowo-Wschodniej. Rezultatem czerwcowej konferencji Roosevelt-Churchill na temat strategii jest listopadowa inwazja wojsk alianckich pod wodzą generała Dwighta D. Eisenhowera na francuską Afrykę Północną (siedem miesięcy później armia niemiecka zostaje wyparta z Afryki). Roosevelt zapewnia Francję, Portugalię i Hiszpanię, że alianci nie mają zakusów na ich terytoria. Również w czerwcu zwraca się do Kongresu o potwierdzenie stanu wojny między USA a faszystowskimi reżimami Rumunii, Bułgarii i Węgier – sojusznikami państw Osi. W lipcu wyznacza komisję do osądzenia ośmiu hitlerowskich sabotażystów aresztowanych przez agentów FBI po wyjściu na amerykański brzeg z wrogiej łodzi podwodnej: po tajnym procesie dwaj z nich trafiają do więzienia, a sześciu skazanych na karę śmierci zostaje straconych w Waszyngtonie. We wrześniu emisariusz prezydenta, Wendell Willkie, zostaje przyjęty w Moskwie przez Stalina i domaga się otwarcia drugiego frontu wojennego w Europie Zachodniej. W październiku prezydent odbywa potajemną dwutygodniową inspekcję fabryk produkujących na potrzeby wojenne i obwieszcza, że plan jest sprawnie realizowany. Apeluje do Kongresu o rozszerzenie obowiązku służby wojskowej na osiemnasto – i dziewiętnastolatków.