Spisek przeciwko Ameryce
- Автор: Рот Филип
- Язык: польский
- Жанр: Современная русская и зарубежная проза
Электронная книга - «Spisek przeciwko Ameryce». Краткое содержание книги:
„Spisek przeciwko Ameryce” wpisuje się właśnie w ten najlepszy nurt pisarstwa wielokrotnego kandydata do literackiego Nobla, godnego następcy wielkich mistrzów prozy zza oceanu. W tej powieści Roth poddaje Amerykę eksperymentowi historii alternatywnej: co by było gdyby w roku 1940, u szczytu szalejącej za Altantykiem gorączki II wojny światowej, Stany Zjednoczone zaraziły się faszyzmem, wybierając na prezydenta nie F.D. Roosevelta, lecz Charlesa Lindbergha – legendarnego awiatora, sympatyzującego (o czym świadczą dołączone do książki dokumenty) z ideologią nazistowską? Z dnia na dzień, na oczach żydowskiego dziecka – narratorem jest tu bowiem mały Philip – bezpieczny świat dobrobytu i miłości bliźniego zmienia się w poligon uprzedzeń, nienawiści i szykan, których główną ofiarą padają Żydzi. „Kwestia żydowska” znajduje znane z historii rozwiązania: izolacja, ostracyzm, obozy koncentracyjne.
Cóż, że historia dopisała do tej fantazji happy end? Eksperyment Rotha powiódł się znakomicie.
Wrzesień 1938. Po podziale Czechosłowacji przez Hitlera La Guardia atakuje republikańskich izolacjonistów, biorąc stronę FDR w nasilającym się sporze o amerykańską interwencję.
Wrzesień 1940. Mimo pogłosek, że Wendell Willkie widzi w nim kandydata na wiceprezydenta we wspólnej kampanii wyborczej, La Guardia ponownie – tak jak w roku 1924 – odcina się od republikanów i wraz z senatorem George’em Norrisem zakłada ruch Niezależni za Rooseveltem, agitując otwarcie na rzecz trzeciej kadencji FDR.
Sierpień – listopad 1940. Wobec perspektywy wojny, Roosevelt typuje La Guardię na sekretarza wojny, lecz ostatecznie mianuje na to stanowisko republikanina Henry’ego Stimsona, La Guardii powierzając funkcję przewodniczącego amerykańskiej strony Amerykańsko-Kanadyjskiej Komisji Obrony.
Kwiecień 1941. La Guardia przyjmuje bezpłatną funkcję prezydenckiego szefa obrony cywilnej, nie rezygnując z urzędu burmistrza Nowego Jorku.
Luty – kwiecień 1943. La Guardia nalega na Roosevelta, by przywrócił go do czynnej służby wojskowej na stanowisku generała brygady, jednak Roosevelt, który nie zaproponował mu posady w rządzie i nie widzi w nim kandydata na wiceprezydenta, odmawia, przekonany przez zaufanych współpracowników, że La Guardia jest zbyt prowokacyjny; rozczarowany burmistrz wraca do „munduru zamiatacza ulic”.
Sierpień 1943. Wojenne zamieszki rasowe, które wcześniej rozpętały się w Beaumont, Mobile, Los Angeles i Detroit – gdzie 21 czerwca odnotowano trzydzieści cztery ofiary śmiertelne – wybuchają w nowojorskim Harlemie. Po blisko trzech dniach wandalizmu, grabieży i rozlewu krwi La Guardia uzyskuje pochwałę czarnych przywódców za zdecydowaną i humanitarną postawę władz podczas zamieszek, których bilans to sześciu zabitych, stu osiemdziesięciu pięciu rannych oraz straty materialne szacowane na pięć milionów dolarów.
Maj 1945. W miesiąc po śmierci FDR, La Guardia deklaruje, że nie będzie się ubiegał o czwartą kadencję burmistrza. W ostatnim okresie sprawowania funkcji wsławia się tym, że podczas strajku prasowego czyta nowojorskim dzieciom przez radio zabawne historyjki. Po odejściu z urzędu przyjmuje stanowisko dyrektora programu UNRRA.
WALTER WINCHELL (1897-1972)
1924. Były artysta wodewilowy Walter Winchell podejmuje pracę w piśmie „New York Evening Graphic” i szybko zyskuje rozgłos jako recenzent spektakli Broadwayu i felietonista.
Czerwiec 1929. Zostaje felietonistą w należącej do Williama Randolpha Hearsta gazecie „New York Daily Mirror” – na tej posadzie utrzyma się przez ponad trzydzieści lat. Koncern prasowy Hearsta, King Features, publikuje felietony Winchella w coraz liczniejszych gazetach całego kraju: w końcu ukazują się one w przeszło dwóch tysiącach tytułów. Pionier dzisiejszych paparazzi zostaje, naturalną koleją rzeczy, stałym bywalcem nowojorskiego klubu nocnego Stork Club, gdzie gromadzą się znakomitości.
Maj 1930. Debiutuje w radio jako sprawozdawca sensacyjnych ploteczek z Broadwayu, następnie wielką popularność zdobywa programem Lucky Strike Dance Hour, a w grudniu 1932 inauguruje cykl sponsorowanych przez Jergens Lotion niedzielnych audycji o dziewiątej wieczorem na antenie NBC Blue Network. Cotygodniowy kwadrans radiowy Winchella, złożony z pikantnych plotek i poważnych wiadomości, zdobywa wkrótce rekordową liczbę słuchaczy, a jego slogan powitalny – „Dobry wieczór, Panie Ameryko, dobry wieczór, Pani Ameryko, dobry wieczór wszystkim statkom na morzu, prasa idzie w ruch!” – wszedł do języka potocznego.
Marzec 1932. Winchell relacjonuje na bieżąco sprawę porwania dziecka Lindbergha, korzystając z informacji dostarczanych mu przez szefa FBI J. Edgara Hoovera; kontynuuje cykl sprawozdań aż do aresztowania Brunona Hauptmanna w roku 1934 i jego procesu w roku 1935.
Luty 1933. Jako jedyny niemal z komentatorów publicznych i znanych powszechnie Żydów przypuszcza jawny atak na Hitlera i amerykańskich nazistów, z przywódcą Bundu Fritzem Kuhnem włącznie; piętnuje ich wytrwale w swoich audycjach radiowych i felietonach aż do wybuchu drugiej wojny światowej; tworzy neologizmy „razizm” i „srastyka” dla ośmieszenia ruchu nazistowskiego.
Styczeń - marzec 1935. J. Edgar Hoover chwali go publicznie za relacje z procesu Hauptmanna. Hoover i Winchell wymieniają na bieżąco informacje o amerykańskich nazistach, co znajduje odbicie w felietonach Winchella.
1937. Po felietonie popierającym Roosevelta i Nowy Ład, Winchell zostaje zaproszony w maju do Białego Domu, po czym utrzymuje stały kontakt z prezydentem. Otwarte poparcie Winchella dla FDR wywołuje jego narastający konflikt z Hearstem. Winchell nawiązuje przyjaźń ze swoim nowojorskim sąsiadem, szefem gangu Frankiem Costello.
1940. Łączną liczbę czytelników i słuchaczy Winchella szacuje się na pięćdziesiąt milionów – przeszło jedną trzecią populacji USA – a roczna pensja w wysokości 800 tysięcy dolarów plasuje go wśród najlepiej zarabiających Amerykanów. Winchell nasila atak publicystyczny na działania pronazistowskie, czego przykładem jest felieton pt. Kolumna Winchella przeciwko Piątej Kolumnie. Entuzjastycznie popiera FDR w walce o bezprecedensową trzecią kadencję; gdy Hearst cenzoruje w „Daily Mirror” jego ataki na republikańskiego kandydata Willkiego, pisze pod pseudonimem felietony przeciwko Willkiemu do „PM”.
Kwiecień – maj 1941. Atakuje Lindbergha za izolacjonistyczną i proniemiecką retorykę; ostrzega hitlerowskiego ministra spraw zagranicznych von Ribbentropa, że Ameryka nie straciła woli walki, co spotyka się z ostrą reakcją senatora Burtona K. Wheelera, który zarzuca Winchellowi, że „Blitzkriegiem pcha naród amerykański w tę wojnę”.
Wrzesień 1941. Po przemówieniu Lindbergha w Des Moines, oskarżającym Żydów o podżeganie Ameryki do wojny, Winchell pisze, że „aureola [Lindbergha] zamieniła się w pętlę na jego szyi”; z pasją ponawia ataki na Lindbergha oraz senatorów Wheelera, Nye’a, Rankina i innych, których demaskuje jako sympatyków nazizmu.
Grudzień 1941 – luty 1972. Po przystąpieniu Ameryki do drugiej wojny światowej Winchell poświęca swoje audycje i felietony głównie doniesieniom wojennym; jako komandor porucznik rezerwy marynarki usilnie zabiega u FDR o przydział do armii i zostaje powołany do służby czynnej w listopadzie 1942. Z końcem wojny zmienia poglądy na skrajnie prawicowe: staje się zajadłym wrogiem Związku Radzieckiego i jako antykomunista popiera senatora Josepha McCarthy’ego. Od połowy lat 50 popada niemal w zapomnienie: na jego pogrzebie w roku 1972 obecna jest tylko córka.
BURTON K. WHEELER (1882-1975)
Listopad 1920 – listopad 1922. Jako legislator stanowy Montany, Wheeler wszedł w konflikt z tamtejszym gigantem przemysłowym, Spółką Wydobycia Miedzi Anaconda; przeciwstawiał się też gwałceniu praw człowieka w czasie powojennej antykomunistycznej psychozy „czerwonej zarazy” – stąd też jego sromotna porażka w wyborach 1920 na gubernatora. Jednak w roku 1922, dzięki silnemu poparciu farmerów i robotników, wybrany zostaje jako reprezentant Partii Demokratycznej do Senatu USA na pierwszą z czterech swoich kadencji. Z czasem udaje mu się przekształcić rząd stanowy Montany w popieraną przez obie partie Wheelerowską machinę administracyjną.
Luty – listopad 1924. Wheeler zostaje wybrany na przewodniczącego senackiej komisji śledczej w sprawie afery łapówkarskiej Teapot Dome, która kończy się rezygnacją Harry’ego M. Dougherty’ego z funkcji prokuratora generalnego i kompromitacją Departamentu Sprawiedliwości prezydenta Coolidge’a. Porzuca Partię Demokratyczną – oraz szansę ubiegania się o fotel wiceprezydenta przy kandydacie demokratów Johnie W. Davisie – by startować na to samo stanowisko w wyborach z mandatu Partii Postępu, której kandydatem jest senator z Wisconsin, Robert M. La Follette. Coolidge bezapelacyjnie pokonuje zarówno demokratów, jak postępowców, jakkolwiek ci ostatni zdobywają w skali kraju sześć milionów głosów i blisko czterdziestoprocentowe poparcie w stanie Montana.