Samozwaniec. Tom II

Nie wiadomo, jak to się stało, ale niczym błyskawica uchwycił duchownego za rękaw szaty i przytrzymał.

— Słucham, synu — wybełkotał pop. — Czym mogę ci pomóc?

— Nic, nic, nic — słowa wypadały z ust starca jednym potokiem, jak wystrzelone z organek. — Ja wam pomogę, bracie.

Witalij szarpnął się, ale zawalidroga trzymał go mocno, zbyt mocno jak na starca. Pop usłyszał trzask nadwerężonego materiału i zmarszczył brwi.

— Puskaj!

Złoty krzyżyk zakołysał się w dłoni nieznajomego. Na przecięciu ramion widniał pysk niedźwiedzia.

Witalij spocił się jeszcze bardziej. Zadygotał, rozejrzał dokoła i pochylił nad Chrestem.

— Nie, nie tu! Nie… W przedsionku — zawyrokował starzec.

Z wielką siłą pociągnął popa za sobą. Weszli do cerkiewnej sieni — pustej i głuchej.

— Teraz, teraz można.

Pop ucałował krzyż, trzykrotnie. Podniósł spojrzenie na zagadkowe oblicze starca i wielkie, smutne, przeszywające oczy.

— Powiedzcie Słowo, panie…

— Az jesm' s wami i niktoże na wy.

— Słuszajus, ojczulku — pop zgarbił się w ukłonie — wasza wola będzie dla mnie rozkazem. Życzenie — carską gramotą.

— Grigorij Frołow. Gdzie jest? Czyście gotowi do oczyszczenia?

Pop zamrugał oczyma i poczuł, że jego żołądek zaczyna przypominać Sybir.

— Grigorij? Toż poniósł karę. Głowę zachowaliśmy i odesłaliśmy do Starca, bracie.

Starzec prychnął śmiechem, pokazując szerokie, żółte zęby.

— Przy waszym cerkiewnym stanie nie przystoi bawić się w skomorocha. Jaka kara? Jaka głowa? Kogo posłaliście? Alboż to wiecie, gdzie przebywa Stariec?

— Był tu jego wysłannik — mruknął pop. — Ze sługą. W dworze mnie napadł, z pieca zwlókł, aż myślałem, że Lach…

— Lach? — Dziad uśmiechnął się wesoło. — Opowiadajże, opowiadajże dalej, ojczulku Witaliju Trofimowiczu. Rad posłucham.

Pop chętnie strząsnąłby rękę tamtego ze swego rękawa, ale dziad uczepił się go jak pijawka dobrej duszy.

— Pokazał Chrest i znał Słowo. Zabraliśmy go do lasu, gdzie w ogniu oczyściliśmy ciało zdrajcy Grigorija. Lach zabrał głowę i odjechał — do Starca.

Dziad zachichotał cienko. Śmiał się, rozchylając wargi, a jego oblicze zdało się nagle Witalijowi niebezpieczne i drapieżne.

— Z czego się śmiejesz, bracie? Musiałem bić pokłony przed Chrestem.

— Słuchałeś obcoplemieńca? I myślałeś, że to wysłannik od Starca? Witalij, stary chłop z ciebie, a taaaki — pokazał rozstawionymi szeroko dłońmi — kiep i dureń. Toż właśnie mnie Stariec przysłał po głowę zmiennika! Nie mogło być dwóch posłańców.

— Jak to?

Dziad zachichotał cicho. Śmiał się długo i przenikliwie, aż popa przeszył dreszcz.

— Co ci tak wesoło, starcze? Co miałem zrobić? Miał Chrest? Miał! Znał Słowo? Znał! Sam wiesz, że reguła zakonu nakazuje…

— Oj, głupi ty, Witalij. Lachowi wydał jeńca… A może jeszcześ go wtajemniczył w inne sprawy?

— Ja tylko wypełniałem śluby posłuszeństwa…

— Piekło wybrukowane jest dobrymi chęciami.

— Z tym Lachem był jeden z naszych, poddanych Starca.

— Jak się zwał?

— Nie wiem, wielki jak góra, zwalisty niczym kamień. A zresztą daj mi spokój.

— Tak, tak, tak… Dam ci spokój na cmentarzu, Witaliju. Na ile lat wyglądał?

— Ze trzydzieści, albo i więcej. Był sługą Lacha, tamten warczał na niego i rozkazywał.

— Jak się zwał?

— Myślisz, że ich pytałem?! — wybuchnął pop. — Jeden i drugi łajdak, diabelski syn, łacinnik. Ten z Litwy… Czekaj, chyba Dedyński. Na sługę wołał: Borys. Żeby nie mieli Chrestu, narobiłbym rwetesu, ale tak… Nijak mi było nie posłuchać. Sam wiesz.

Stary ujął popa za ręce, rozłożył w bezradnym geście.

— Starzec będzie zły.

— Za co?! Myślisz, że łatwo mi było ukryć to wszystko przed służbą? Mam tego dość! Ciebie, całego Dworu i tego diabelskiego dziada. Jeśli źle zrobiłem — trudno, ale dłużej nie będę wdawał się w wasze zwady i awantury ani nadstawiał karku dla Starca. Wycofuję się! Mam dość trupów i waszych grzesznych sprawek.