Мур
- Автор: Сартр Жан-Поль
- Год: 2005
- Язык: белорусский
- Год: ІП Колас
- ISBN: 985-90050-6-0
- Переводчик: Зміцер Колас
- Жанр: Классическая проза
Электронная книга - «Мур». Краткое содержание книги:
Наступнымi днямi ён стараўся менш капацца ў сабе i вырашыў засяродзiць увагу на рэчах: ён падоўгу разглядаў падстаўкi пад яйкi, круглыя сурвэткi, дрэвы, вiтрыны; ён вельмi ўсцешыў мацi, ласкава папрасiўшы паказаць яму сталовае серабро. Але гледзячы на серабро, ён думаў, што на яго глядзiць, а позiрк яго засцiлала дрыготкая, жывая смуга. I дарэмна Люсьен намагаўся паглыбiцца ў размову з панам Флёр'е, тая самая суцэльная рэдзенькая смуга, якая сваёю неадчувальнаю матавасцю падманлiва выдавала сябе за святло, неўпрыкмет прасочвалася аднекуль ззаду i ахiнала ўвагу, з якой ён слухаў бацькавы словы: гэтая смуга i была ён сам. Часам, у роспачы, Люсьен кiдаў слухаць i азiраўся, стараючыся спаймаць гэтае мроiва, зiрнуць яму ў твар - але натыкаўся толькi на пустату, смуга зноў заставалася ззаду.
Жэрмена прыбегла да панi Флёр'е ў слязах: яе брат захварэў на бронхапнеўманiю.
- Бедная вы мая Жэрмена, - сказала панi Флёр'е, - а вы заўсёды казалi, што ён у вас такi дужы!
Яна адпусцiла яе на месяц, а пакуль, на падмену, узяла дачку аднаго заводскага рабочага, Бертачку Мозэль, якой было семнаццаць гадоў. Яна была невялiчкага росту, з бялявымi косамi, закручанымi вакол галавы, i ледзь прыкметна накульгвала. Паходзiла яна з Канкарно, i таму панi Флёр'е папрасiла яе насiць каптурок з карункамi: "Так будзе гожай". З першых жа дзён кожны раз, калi дзяўчына сустракала Люсьена, у яе вялiкiх сiнiх вачах успыхвала пакорлiвая i палкая зачараванасць, i Люсьен зразумеў, што яна яго абагаўляе. Ён размаўляў з ёю бесцырымонна i часта любiў пытаць: "Ну як, падабаецца вам у нас?" Iдучы па калiдоры, ён дзеля забавы знарок праходзiў так блiзка, каб да яе дакрануцца, i потым глядзеў на рэакцыю. Але ўвогуле яна яго замiлоўвала; яе цiхмянае каханне дарыла яму неацэнную маральную падтрымку, i Люсьен часта з лёгкiм хваляваннем задумваўся пра той вобраз, якi мог скласцiся пра яго ў Берты. "Я, вядома, зусiм не падобны на тых маладых рабочых, да якiх яна ходзiць". Аднойчы ён прыдумаў падставу, каб завесцi ў буфетную Вiнкельмана, i той прызнаў, што яна вельмi добра складзеная.
- Шчаслiўчык ты, - падсумаваў ён, - быў бы я на тваiм месцы, абавязкова ёй прызаняўся б.
Але Люсьен быў у нерашучасцi: ад Берты пахла потам, i яе чорная блузка пад пахамi была ўся паедзеная.
Аднойчы дажджлiвым вераснёўскiм адвячоркам панi Флёр'е з'ехала на машыне ў Парыж, i Люсьен застаўся адзiн. Ён ляжаў у сваiм пакоi на ложку i пазяхаў. Яму здавалася, што ён - нейкае капрызнае, зменлiвае, няўлоўнае воблака, увесь час тое самае i кожны раз iншае, з краямi, што ўвесь час распускаюцца i кудлацяцца ветрам. "Цiкава, дзеля чаго я жыву?" Ён ляжаў, страўляючы ежу, пазяхаў, чуў, як дождж барабанiць у шыбы, i ў яго ў галаве раскудзельваўся, плыў бялявы туман: а што далей? Гэта было не iснаванне - гэта было чорт ведае што, i абавязкаў, якiя ён будзе вымушаны выконваць пазней, наўрад цi хопiць, каб яго апраўдаць. "Увогуле, я не прасiў, каб мяне нарадзiлi", - падумаў ён. Але ён быў занадта прыгнечаны, каб развiваць свае думкi ў гэтым напрамку: ён устаў, запалiў цыгарэту i спусцiўся ў кухню, каб папрасiць Берту зрабiць яму трошкi чаю.
Яна не бачыла, як ён увайшоў. I калi Люсьен крануў яе за плячо - аж падскочыла.
- Я вас напалохаў? - спытаўся Люсьен.
Яна глядзела на яго з перапуджаным выглядам, абапершыся абедзвюма рукамi на стол, грудзi ў яе высока хадзiлi; нарэшце яна ўсмiхнулася i адказала:
- Ды ўжо ж я зусiм не чакала, я i не думала, што хто тут ёсць.
Люсьен адказаў паблажлiваю ўсмешкай i прамовiў:
- Вы былi б вельмi ласкавая, каб зрабiлi мне трошкi гарбаткi.
- Зараз, зараз, усё зраблю, пане Люсьен, - хутка адказала яна i кiнулася да плiты: прысутнасць Люсьена, вiдаць, яе вельмi бянтэжыла. Люсьен па-ранейшаму нерашуча стаяў у дзвярах.
- Ну што, - спытаў ён бацькоўскiм тонам, - як вам у нас - падабаецца?
Берта стаяла да яго спiнай i напаўняла з крана рондаль. Шум вады заглушыў яе словы. Люсьен трошкi счакаў i, калi яна паставiла рондаль на газ, зноў спытаўся:
- Вы ўжо палiлi калi-небудзь?
- Зрэдку, - апаслiва адказала дзяўчына.
Ён раскрыў пачак "Кравэна" i працягнуў ёй, Люсьен быў не надта сабой задаволены: яму здавалася, што ён сябе кампраметуе; ён не павiнен быў прапаноўваць ёй запалiць.