Хроніка дзетдомаўскага саду

— Во, а чаму ж тады так, чаму? Ніхто нічога бачыць не хоча, ніхто не хоча глядзець. Ну, дасціг ты пастоў вялікіх, дык не свіняч жа і другім не давай свінячыць. Ты думаеш, я мужык няграматны, дык не хочу жыць па совесці...

— Па совесці рана сёння, на ўсіх не хопіць яе. Што ён, выжыльваўся, пнуўся, гнуўся перад кожным, каб цяпер толькі па совесці, ды бачыў ён яе і нас з табою. Яму ж трэба ўзяць тое, што недабраў, пакуль дзёрся на гору.А ты тут са сваёй совесцю, пайшоў вон. У цябе дзеці, а ў яго што — сабакі? Ты іх хочаш вышэй сябе ўзняць, і ён жа таго хоча, хоча, каб яны вышэй бацькі скочылі.

— То я, браце, разумею. Чаго дзеля дзіцяці не зробіш. Але ж ты і пра справу сваю не забывай. Усе мы роўныя, але, выходзіць, ёсць раўнейшыя. Колькі ж красці і расцягваць можна гэтую зямлю...

— Ого, куды ты. Ты што думаеш, начальства не бачыць, што мы сёння з табой злодзеі?

— Дык чаго ж яно нас за руку не схопіць?

— А хто для дзела застанецца? Мы з табой для дзела. I мы з табой па рыбіне ў торбачку, а хтосьці — і па яшчыку ў машыну. I ўсё шыта-крыта. Не дай табе вось гэтую сённяшнюю рыбіну...

— А што, і не дай. Не дай украсці, дай купіць, капейчыну маю.

— Ідзі купі. Маленькія, не дараслі яшчэ твае куплялкі. Таму і дазволена табе ўкрасці.

— Вялікага граха, што я злаўлю сабе на вячэру рыбіну, не бачу.

— А ён ужо прошчаны, дараваны табе твой грэх.

— Куды ж мы прыйдзем, Кандрат, калі так?

— А куды трэба. Плаўся, бярыся да берага, нешта ўжо ёсць, торгае ў руку. Мо і язюк, не ўсё чужому дзядзьку на губу, трэба і нам рот падмазаць... Вось сустрэў я неяк нашага былога адзінаццатага старшыню калгаса. Ты таксама ведаеш яго, яўрэйчык, Гудман, пытаецца ён у мяне: «То ў вас цяпер за старшыню Карабель?» — «Карабель»,— гавару. «То добра, яно вамі накіруе, яно ў мяне ў школе вучылася. Ой-ой, каго выбралі, няўжо ета горш нікога нельга было прыдумаць, хто ўгору сёння ідзе...» Бярыся круцей да берага.

I Анісім скіраваў лодку да берага. Пры святле ліхтарыка яны выбралі сетку, папляваліся, пагаравалі: «Здаецца ж, білася, а ўцякла, няма рыбы. Куды тая рыба падзелася...» Перакурылі, седзячы на борце лодкі, і зноў пачалі заводзіць сетку і аддаляцца. Пайшлі, схаваліся разам уначы, вада замыла іх сляды, зноў стала вусцішна. Маўчала, спала вёска за спіною Уладзіка, як яе і не было. Паснулі прыбярэжныя лозы і дубнякі, нябачныя і нячутныя. Усё схавалася, паснула і, здавалася, ніколі ўжо больш не абудзіцца. Сон гэты будзе доўжыцца стагоддзі, стагоддзі ўсё вакол будзе ахутана змрокам, спавіта спакоем і дрымотаю. Нікому не абудзіць ночы, усё і ўсе аддаліся ёй, уціхамірыліся і спадзяюцца толькі на яе літасць.