Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito
- Автор: Гашек Ярослав
- Год: 2009
- Язык: эсперанто
- Переводчик: Vladimír Váňa
- Жанр: Юмористическая проза
Электронная книга - «Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito». Краткое содержание книги:
La homamaso akceptis tiun ĉi opinion kaj nekonata sinjoro turnis sin al la staciestro kun proklamo, ke li pagos la monpunon de dudek kronoj anstataŭ Švejk. Li estas konvinkita, ke tiu soldato tion ne faris.
“Rigardu lin,” li konkludis laŭ la plej honesta mieno sur la vizaĝo de Švejk, kiu, turnante sin al la homamaso, ripetis: “Hometoj, mi estas senkulpa.”
Poste aperis ĉefĝendarmo, el la amaso eltiris civitanon, arestis lin kaj forkondukis kun vortoj: “Por tio vi respondos; mi montros al vi ĉu eblas ribeligi homojn — ke se oni tiel ĉi traktas soldatojn, neniu povas de ili postuli, ke Aŭstrio venku.”
La kompatinda civitano kapablis nenion alian ol sincere aserti, ke li estas ja viandista majstro de la Malnova Turo kaj ke li tion tiel ne pensis.
Intertempe la bona viro kredanta je la senkulpeco de Švejk pagis anstataŭ li la monpunon en la kancelario kaj forkondukis Švejkon en restoracion de tria klaso, kie li regalis lin per biero, kaj konstatinte, ke ĉiuj dokumentoj kaj soldata bileto por fervojo troviĝas ĉe la ĉefleŭtenanto Lukáš, donis al li grandanime dek kronojn por la bileto kaj pluaj elspezoj.
Forirante, li diris al Švejk konfidence: “Do, soldateto, kiel mi al vi diras, se en Rusio vi falos en kaptitecon, salutu de mi bierfariston Zeman en Zdolbunov. Vi havas tion ja skribita, kia estas mia nomo. Agu nur sagace, por ke vi ne estu longe en la fronto.”
“Tion absolute ne timu,” diris Švejk, “tio estas ĉiam interesa, vidi fremdajn regionojn senpage.”
Švejk restis sidi malantaŭ la tablo sola, senvorte fortrinkante dek kronojn de la nobla bonfaranto, dum homoj sur la fervoja kajo — kiuj ne ĉeestis la interparolon de Švejk kun la staciestro kaj nur de fore vidis la homamason — sciigis unu al la alia, ke oni kaptis tie spionon, kiu fotografis la stacidomon, sed tion refutis iu sinjorino per aserto, ke ne temas pri spiono, sed ke ŝi aŭdis, kiel dragono sabrohakis oficiron ĉe virina necesejo, ĉar la oficiro puŝis sin tien post lia amatino, kiu tiun dragonon akompanis.
Al tiuj ĉi aventuraj kombinoj karakterizantaj la nervozecon de la milita tempo faris finon la ĝendarmaro, kiu senhomigis la kajon. Kaj Švejk plu senvorte trinkis, tenere rememorante sian ĉefleŭtenanton. Kion tiu verŝajne faros, kiam li alveturos al Ĉeské Budějovice kaj en la tuta trajno ne trovos sian servosoldaton.
Antaŭ alveturo de persona trajno la restoracio de tria klaso pleniĝis per soldatoj kaj civiluloj. Superregis soldatoj de diversaj regimentoj, formacioj kaj la plej diversaj naciecoj, kiujn la milita tempesto forblovis en lazaretojn de Tábor kaj kiuj nun denove veturas al batalkampoj por novaj vundoj, kripliĝo, doloroj, por super siaj tomboj elmeriti simplan lignan krucon, sur kiu ankoraŭ post jaroj en vento kaj pluvo sur malgajaj ebenaĵoj de orienta Galicio flirtos aŭstra soldata kepo kun rustiĝinta “francisko”; sur la kepo de tempo al tempo eksidos trista maljuniĝinta korvo, rememoranta riĉajn festenojn antaŭ jaroj, kiam estis ĉi tie por ĝi senfina tablo plena da bongustaj homaj kaj ĉevalaj kadavroj, kaj kiam ĝuste sub tia kepo, sur kiu ĝi sidas, estis la plej bona frandaĵo — homaj okuloj.
Unu el tiuj kandidatoj de turmento, ellasita el soldata lazareto post operacio, en makulita uniformo kun postsignoj de sango kaj koto, sidiĝis ĉe Švejk. Li aspektis ŝrumpe, malgrase, triste. Sur la tablon li metis paketon, eltiris difektitan monujon kaj kalkulis sian monon.
Poste li ekrigardis Švejkon kaj demandis: “Magyarúl[129]?”
“Kamarado, mi estas ĉeĥo,” respondis Švejk, “ĉu vi ne volas trinki?”
“Nem tudom, barátom[130].”
“Tio ne gravas, kamarado,” admonis Švejk, ŝovante sian plenan glason antaŭ la tristan soldaton, “trinku nur laŭplaĉe.”
Li ekkomprenis, iom trinkis, dankis: “Köszönöm szivesen[131]”, plu trarigardante la enhavon de sia monujo kaj fine li ekĝemis. Švejk divenis, ke tiu hungaro volus mendi al si bieron kaj ke li ne havas sufiĉe da mono, tial li ordonis bieron al li alporti, post kio la hungaro ree dankis kaj helpe de mangestoj komencis ion al Švejk rakonti, montrante sian pafvunditan brakon, ĉe kio li ekparolis per internacia lingvo: “Pif, paf, krak!”
Švejk kunsente balancis la kapon kaj la ŝrumpa resaniĝanto ankoraŭ sciigis al Švejk, mallevante la maldekstran manon je duonmetro de la tero kaj montrante poste tri fingrojn, ke li havas tri malgrandajn infanojn.
“Nenjo manĵo, nenjo manĵo,” li daŭrigis, volante diri, ke hejme oni ne havas manĝon, kaj la okulojn, el kiuj elŝprucis larmoj, li viŝis al si per malpura maniko de sia soldata mantelo, en kiu vidiĝis truo post kuglo, enfluginta lian korpon por la hungara reĝo.
Estis tio nenio neordinara, ke ĉe tia amuzo restis al Švejk el tiuj dek kronoj preskaŭ nenio kaj ke li malrapide, sed certe baris al si la vojon al Ĉeské Budějovice, perdante la eblon aĉeti al si soldatan bileton per ĉiu glaso da biero, per kiu li regalis sin kaj la hungaran resaniĝanton.
La stacion denove traveturis trajno al Budějovice kaj Švejk senĉese sidis ĉe la tablo kaj aŭskultis, kiel la hungaro ripetas la sian: “Pif, paf, krak! Tri infanoj, nenjo manĵo, saluton!”
Tion lastan li diris, tostante al Švejk.
“Trinku nur, bubo hungara,” respondis Švejk, “drinku! Vi, hungaroj, nin tiel ne regalus…”
Soldato de apuda tablo diris, ke kiam ili kun la dudekoka regimento alveturis al Szeged, la hungaroj moke montris al ili la manojn levitaj super la kapo.
Tio estis sankta vero, sed tiu ĉi soldato ŝajne sentis sin ofendita per tio, kio pli poste estis normala fenomeno ĉe ĉiuj ĉeĥaj soldatoj kaj kion fine faris hungaroj mem, kiam jam ĉesis al ili plaĉi la interbatiĝo pro interesoj de la hungara reĝo.
Poste tiu soldato ankaŭ alsidiĝis kaj rakontis, kiel en Szeged ili draŝis hungarojn kaj kiel ili elbatis ilin el kelkaj gastejoj. Ĉe tio li rekonis kaj pritaksis, ke ankaŭ hungaroj scias interbatiĝi kaj ke li ricevis baton per tranĉilo en la dorson, tiel ke oni devis lin sendi en la arieron cele de kuracado.
Sed ke nun, kiam li revenos, kapitano de lia bataliono ŝajne igos lin malliberigi, ĉar li jam ne havis tempon por redoni la baton al tiu hungaro, kiel decas kaj konvenas, por ke ankaŭ tiu havu el tio ion kaj estu savita la honoro de la tuta regimento.
“Ihre Dokumenten[132], vija tokumenta?” tiel bele alparolis Švejkon komandanto de soldata patrolo, ĉefserĝento, kiun akompanis kvar soldatoj kun bajonetoj, “mi vidi, ŝidi, ne feturi, ŝidi, trinki, ĉjam trinki!”
“Mi ne havas, karulo,” respondis Švejk, “kunprenis ilin sinjoro ĉefleŭtenanto Lukáš, regimento numero naŭdek unu, kaj mi restis ĉi tie en la stacidomo.”
“Was ist das Wort[133]: ‘kĥarulo’?” turnis sin la ĉefserĝento al unu el siaj soldatoj, hardita miliciano[134], kiu ŝajne faris ĉion al sia superulo spite, ĉar li trankvile diris:
“Karulo, tio signifas la samon kiel ‘sinjoro ĉefserĝento’.”
La ĉefserĝento daŭrigis la interparolon kun Švejk: “Tokumenta ĉja soltat, sen tokumenta karceri ĉe stacja soltatkomanto tiun kotanimulon kiel rabja hund.”
Oni kondukis Švejkon al la stacia soldatkomandejo, kie en la gardistejo sidis viraro aspektanta same kiel la hardita miliciano, kiu sciis tiel bele traduki la vorton ‘karulo’ en la germanan lingvon al sia natura malamiko, la ĉefserĝenta moŝto.
La gardistejo estis ornamita per litografoj, kiujn la ministerio de milito igis tiutempe dissendi al ĉiuj kancelarioj, kien venis soldatoj, same kiel al lernejoj kaj kazernoj.
129
(hungare): Ĉu vi komprenas hungare?
130
(hungare): Mi ne komprenas, amiko.
131
(hungare): Koran dankon.
132
(ĝuste: ‘Dokumente’, germane): Montru viajn dokumentojn!.
133
(germane): Kion signifas la vorto…?.
134
Aŭstri-Hungario ekde la j. 1867 konsistis el aŭstra imperio kaj hungara reĝolando (de tie devenas la epiteto de diversaj institucioj komunaj por ambaŭ partoj de la regno, i.k.r. — imperiestra kaj reĝa). Ambaŭ partoj de la regno havis sian propran registaron kaj ankaŭ armeon — Aŭstrio havis siajn milicianojn, Hungario honvedojn (hungarajn milicianojn). Krom tio ekzistis armeo komuna por ambaŭ partoj de la regno, kiu kun la milicianoj kaj la honvedoj prezentis la armean potencon de Aŭstri-Hungario.