Каменнае сэрца
- Автор: Севярынец Павал
- Год: 2018
- Язык: белорусский
- Жанр: Публицистика
Электронная книга - «Каменнае сэрца». Краткое содержание книги:
Дзед айца Сергія (які калісьці працаваў у Купліне качагарам) колькі месяцаў ваяваў у 1944-м ва Ўсходняй Прусіі. Аднойчы быў убачыў у акопе забітага нем-ца і ўсім гэта распавядаў. З гадамі і склерозам мёртвы немец ператварыўся ў жывога, а пад старасьць.
«Зазіраю я ў бункер, — на поўным сур’ёзе расказваў дзед, — а там Гітлер. Ну, праўда, кажу табе. І жонка ягоная. І двое дзетак. Дзяўчынкі. Ну, зараз, думаю, фашыст, ты ў мяне атрымаеш за ўсё!.. І. ня змог. Застрэліць Гітлера ня змог».
Сям’я Сысаляціных — гэта і матуля бацюшкі, гасьцінная спадарыня Зінаіда Мікалаеўна, і валявая матушка Людміла, выхавацелька ў дзіцячым садку, і іх дачка Арына — тонкая дзесяцікласьніца з доўгімі вітымі валасамі і выразнымі вачыма, беларускамоўная пераможца алімпіядаў, заўсёдніца канцэртаў Вольскага ды Вайцюшкевіча. Пасьля нядзельнай літургіі часьцяком заходзіць у касьцёл, арганізоўвае ў школе сустрэчы з пружанскімі краязнаўцамі...
Беларускі гісторык, сьпявак, пісьменьнік у Пружанах — Сысаляціны запрашаюць знаёмых. Трэба дапамагчы? Сям’я прымае гасьцей.
І Сэрца б’ецца.
Менавіта сябры Сысаляціных, сярод якіх і праваслаўныя, і евангелікі, і каталікі, падвозілі мяне штодня ў царкву і назад у маразы. Так і давялося перазнаёміцца з глыбокімі і пабожнымі пружанцамі.
Айцец Сергій — звычайны прыходскі сьвятар. Герой, практычна адсутны ў сучаснай масавай сьвядомасьці ды беларускай літаратуры.
Але менавіта сьвятар на працягу ўсёй хрысьціянскай гісторыі Беларусі быў душою мясцовай супольнасьці, самакіраваньня, культуры дачыненьняў, сямейнай традыцыі, прыстойнага выхаваньня. ня «Бацька» — «бацюшка».
Сёньняшняя Беларусь задыхаецца і губляе прытомнасьць якраз з-за відавочных праблемаў з сэрцам. Хто цэнтр жыцьця ў вёсцы, мястэчку, раёне, горадзе? Чыноўнік? Пасьпяховы бізьнесовец? «Сілавік» з дубінай?
Але прыйдзе час — і ў беларусаў, да якіх пагрукаецца прыходскі сьвятар, сэрцы пачнуць адгукацца моцна і радасна: Бог! Бог! Бог!
10 сакавіка 2012 г.
XXIV. ЭРНСТ САБІЛА
Будзь мне трывалым прыстанішчам,
куды я заўсёды
мог бы схавацца;
Ты наказаў уратаваць мяне,
бо цьвярдыня мая
і крэпасьць мая — Ты.
Псалом 70:3
Калі ўпершыню бачыш пастара Эрнста Сабілу — каржакаватая постаць, вялікая галава зь літымі скуламі, пільныя вочы ў глыбокіх вачніцах і валявое падбародзьдзе старадаўняе, шырокае ліцьвінскае косьці, — ня можаш пазбыцца ўражаньня: такія трымаюць на сабе беларускае неба. Усю шэрую, пахмурную глыбу да самага далягляду.
Пастару Сабілу — восемдзесят. «Дзён гадоў нашых — семдзесят гадоў, а пры большай моцы восемдзесят гадоў, — сьпяваецца ў 89-м псалме, — і лепшая іх пара — праца і хвароба, бо праходзяць хутка, і мы ляцім».
Але і ў свае восемдзесят пастар Сабіла магутны.
Гэта ж такую моц даў чалавеку Бог, што і пасьля трынаццаці гадоў ГУЛАГа, дзесяцігодзьдзяў уціску, цярпеньняў і барацьбы цягае мяхі з цэментам на будоўлі Дома малітвы.
Сабіла прымружваецца (вочы як байніцы) — і ў далёкім-далёкім позірку пазнаеш вялікіх вернікаў, уладароў ВКЛ, ваяводаў і правадыроў, што верылі ў Госпада і стаялі за сваю Айчыну не на жыцьцё, а на сьмерць. Радзівілаў. Скарыну. Сапегу.
Нарадзіўся ў Дзегцяроўцы, пад Мінскам. Сям’я Сабілаў як ненадзейная была выселеная падалей ад савецка-польскай мяжы — у Бабруйск. Падчас нямецкай акупацыі далучыліся да евангельскіх хрысьціян-баптыстаў. Партызанілі.
У 1951-м студэнт медыцынскага інстытута ў Мінску Эрнст Сабіла быў арыштаваны гэбістамі.
Арытыкул 72б савецкага Крымінальнага кодэкса: «Актыўная антысавецкая агітацыя з ужываньнем рэлігійных і нацыянальных забабонаў». Прысуд — расстрэл. Расстрэл быў заменены на 25 гадоў пазбаўленьня волі.
І быў голад. Былі зьдзекі. Былі хваробы. Сьпярша ў Падмаскоўі, потым на ўранавых шахтах ва Усьць-Каменагорску. Сабіла двойчы ўцякаў з лагера. Стралялі. Выжыў цудам: у найлепшага стралка аховы, які стаяў на вышцы, раптам заклініла зброю.
Вызвалены, жыў пад пастаянным наглядам КДБ.
У 1988-м, ледзь толькі дыхнула Адраджэньнем, Эрнст Сабіла арганізоўвае ў Мінску Беларускую Евангельскую Царкву.
Вернікі з усёй Беларусі ехалі ў Сабілаву кватэру на Паўднёвым Захадзе...
У 1989-м на І зьезьдзе БНФ у Вільні менавіта пастар Сабіла зачытваў Божае Слова, а затым і правіў малітвы на першых фронтаўскіх мітынгах.