Бесплатная библиотека
Читайте книгу на сайте или телефоне
READ-E-BOOK » Публицистика » Каменнае сэрца
Каменнае сэрца - Читать Любимую Русскую Полную Книгу 👉 Read-E-Book.com

Каменнае сэрца

Электронная книга - «Каменнае сэрца». Краткое содержание книги:

Кніга «Каменнае сэрца» — зборнік эсэ палітычнага вязьня Паўла Севярынца, напісаных за апошнія дваццаць гадоў. Кароткія гісторыі зь беларускай няволі — «сутак», «хіміі», турмаў — паказваюць сёньняшнюю Беларусь знутры. Жыцьцё ва ўмовах рэжыму як яно ёсьць. Кніга «Лісты зь лесу», фрагменты зь якой вы зможаце прачытаць тут, была прызнаная штотыднёвікам «Наша Ніва» найлешпай беларускай кнігай 2007 года, а «Беларуская глыбіня» (тут разьмешчаныя выбраныя главы) — стала лаўрэатам прэміі імя Францішка Аляхновіча. «Каменнае сэрца» зьмяшчае таксама і шэраг тэкстаў Паўла Севярынца, якія яшчэ не публікаваліся.
1 ... 30 31 32 33 34 35 36 37 38 ... 88
Перейти на страницу:

Узгадваю размову з адным балгарынам, які прыязджаў сюды дзеля абмену досьведам у справе «аксамітных рэвалюцыяў» — у свой час ён быў актыўным удзельнікам вулічных выступаў, што зрынулі спачатку камуністаў, а затым і іхніх спадкаемцаў — сацыялістаў. «Праглядаў запісы ўсіх вашых апошніх дэманстрацыяў — казаў мне ён, — і нічога не разумею. Чаму ў вас наперадзе заўсёды ідуць дзеці? У нас студэнтаў, а тым больш школьнікаў запіхвалі паглыбей у калону — тут жа справа сур’ёзная. Тое самае ў грузінаў, азербайджанцаў, сербаў... Увогуле, дзе вашыя мужыкі?»

І праўда: увогуле, дзе нашыя мужыкі?

Мужчынскія ўчынкі ў сёньняшняй Беларусі — зьява настолькі рэдкая, што кідаецца ў вочы. Вось Аляксандр Казулін галадуе больш за месяц. Вось Аляксандр Мілінкевіч, запісаны ў ініцыятыўныя групы больш як 200 апазіцыйных кандыдатаў, езьдзіць па ўсёй краіне і добрасумленна зьбірае подпісы. Вось Мірон уздымае чарговы бел-чырвона-белы сьцяг па-над Віцебскам. Маладафронтаўцы, у якіх перасаджалі ўсіх лідараў, пад пагрозай 193-га артыкула Крымінальнага кодэкса працягваюць акцыі пратэсту і выходзяць на плошчу.

Беларусь — краіна хрысьціянская, і таму патрыярхальная. Мужчына — кармілец і абаронца, апірышча сям’і і лідар грамадства. Калі цяперашнія мужыкі не адчуваюць роднае зямлі пад нагамі і Госпада Бога па-над сабой, сьпіваюцца, губляюць волю і гонар, ператвараюцца ў мэблю ва ўласнай хаце — гэта разбурае і сям’ю, і працу, і нацыю.

Беларусі наканавана трымацца на моцных мужчынах. Бо «жонцы галава муж» і «кожнаму мужу галава — Хрыстос» (Да Карынфянаў 11:3).

На жанчынах Беларусі ня выцягнуць. Горы работы і нетры занядбанага багацьця, вяршыні творчасьці і далягляды духу, вуліцы і начныя дахі чакаюць сапраўдных беларускіх мужчынаў.

Мужыкі! Досыць сьпівацца, лайдачыць і хавацца па кухнях. Пад’ём!

Гэта нашая рызыкоўная, руплівая, цяжкая мужчынская справа — нацыянальнае абуджэньне.

ІНТЭРНАТ

Здалёк сіценскі інтэрнат нагадвае вялікую вясковую хату: доўгі драўляны барак з двума ўваходамі, па дзесяць вокнаў з кожнага боку. Збудаваны ў 1961-м, у год палёту Гагарына і хрушчоўскай грашовай рэформы, сьпярша ён прызначаўся для прыезджых работнікаў леспрамгаса; пазьней, за Машэравым, сюды пачалі засяляць «хімікаў». Першы за 45 гадоў рамонт зрабілі толькі летась — надалі цывільны выгляд некалькім «хімічным» пакоям акурат перад маім прыездам — а начальства з аб’яднаньня, напалоханае чуткамі пра візіт нейкага важнага зэка зь Менска, завезла сюды раскошныя ложкі з уласнай мэблевай фабрыкі.

У нашай частцы інтэрната чатыры пакоі. У адным жывуць майстрыца з мужам, у іншых двох — «хімікі», і адзін пакой зарэзерваваны за міліцыянтамі, якія падчас падзеяў у Менску наладжваюць тут «ганаровую варту». Увогуле, міліцыянты — участковы, супрацоўнікі полацкага райаддзела або ветрынскае сьпецкамендатуры — завітваюць у інтэрнат рэгулярна. Прычынаю таму, апроч менскіх, віцебскіх і замежных гасьцей, нефармальны статус інтэрната як тутэйшае «маліны». Вясковыя алкаголікі, беглыя «хімікі» і асобы бяз вызначанага месца жыхарства штовечар цягнуцца сюды, бо тут можна каўтнуць «максімкі» пад блатны шансон, радзей — закусіць і нават, калі пашэнціць, пераначаваць на адным ложку зь якой-небудзь сіценскай прынцэсай.

Паколькі санвузел у інтэрнаце не прадугледжаны, шматлікія «госьці» нападпітку, як іх ні выхоўвай, спраўляюць малую патрэбу проста з ганка або пад вокнамі (добра, што па вялікай хаця б адыходзяць за плот).

Узгадваю інтэрнаты, дзе даводзілася жыць раней. Рабочы ў Барані, пад Воршай, дзе бацькі з трыма дзецьмі туліліся ў адным пакойчыку. «Алімпіядныя» ў Наваполацку і Менску, дзе школьная эліта — выдатнікі! — дапаўшы да волі, жлукціла гарэлку і зацягвала пад гітару мацерныя песенькі. Студэнцкі на прасьпекце Машэрава (калі ў ім у 70-х гадох мінулага стагодзьдзя жылі бацькі, гэта была яшчэ Паркавая; цяпер, калі жывуць нашыя наступнікі, — Пераможцаў), дзе «афганцы» ўвесь час біліся зь «юрыстамі», а потым прыязджалі «географы» і ўкладвалі на падлогу ўсіх без разбору, улучна з камендантам; дзе курсанты Акадэміі міліцыі ўначы трэніраваліся выносіць дзьверы, і калі ў пакоі аказваліся хлопцы — яны мусілі за свае грошы бегчы па гарэлку ў бліжэйшы «начнік», а калі дзяўчаты — піць ды гуляць да раніцы з будучымі ахоўнікамі правапарадку.

Узгадваю і думаю, што па-іншаму, пэўна, у інтэрнаце і не бывае. Не свая ж хата, у рэшце рэшт.

1 ... 30 31 32 33 34 35 36 37 38 ... 88
Перейти на страницу:
0
Сюжет
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
0
Атмосфера
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
0
Главный герой
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
0
Общее впечатление
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
Итоговая оценка: 0.0 из 10 (голосов: 0 / История оценок)