Выбраныя творы ў двух тамах. Том 2
- Автор: Карпюк Алексей Никифорович
- Год: 1991
- Язык: белорусский
- Год: Мастацкая літаратура
- ISBN: 5-340-00516-Х
- Жанр: Современная русская и зарубежная проза
Электронная книга - «Выбраныя творы ў двух тамах. Том 2». Краткое содержание книги:
Набічкаваныя ў возе бабы дружна падтаквалі.
Маю сястру, Марысю, пані спецыяльна для сваго мужыка падабрала, каб яе пан не бегаў на тую вуліцу Гувера. Мо з дваццаць дзевак, падло, перабрала, аж нарэшце спынілася на ёй. Але мая Марыся неўзабаве, як толькі разабраласа, што да чаго, такому ўхажору абцарапала морду да крыві і ўцякла ад іх. Затым свайму пану баба падсунула Зюту з Аўгустова — з таго ў Шпачыхі і пачалоса, сама Бельская нам расказвала, дальбо!
А яшчэ тады перад кожным касцёлам ды царквой цягнуўся даўжэзны хвост жабракоў. Маладыя і старыя Гарбатыя і бязкогія. Бязрукія і бязвокія. Струпастыя і бяззубыя. Бабы і мужыкі. Дзеці і падросткі. Усе ў рваных лахманах з раніцы да вечара канючылі, скавыталі ды чапляліся да прахожых...
Адным словам, да горада прыглядзецца Лаўрэн меў магчымасць з розных бакоў яшчэ задоўга да вайны. А праз нейкі час зноў выпала аказія.
Пасля апошняй сусветнай калатнечы хлопцы яго абодва вучыліся тут на шафёраў. Прывозіў часта сынам харчы ды прыглядаўся таксама.
Не было на што глядзець.
Ну і што, калі ў горадзе жылі некалі каралі ды магнаты, адбываліся польскія сеймы, а з яго крапасных сцен скацілася не адная галава. Пасля апошняй вайны ў ім можна было знайсці адно некалькі сяк-так дагледжаных вуліц. Затое на астатніх — ціснуліся адзін да аднаго трухлявыя, крывабокія, бедныя драўляныя домікі-халупкі — адно што не саломай крытыя, як на вёсцы, а — гонтай і часам — дахоўкай. Пліты тратуараў з надпісам «Magistrat m. Grodna» мелі яшчэ прамяністыя ямкі ад выбухаў супрацьпяхотных мін, а сцены, ганачкі і шчыты — ірваныя дзіркі ад асколкаў і куль.
Паміж брукам і тратуарам цяклі рэчачкі з памыяў. Паабапал гэтых самых раўчакоў буяла смярдзючая трава — конь і той вярнуў ад яе морду. Пасля ж базарнага дня ўвесь горад быў завалены сенам і смеццем. Валяліся на бруку агрызкі, шматкі капусты, саломы, транты, растаптаныя слівы і конскі памёт. Ва ўсім раскошным багацці грэбаліся такія прорвы бойкіх вераб'ёў, бытта з усяго павета зляцелі-ся на сваё птушынае вяселле ды не могуць нацешыцца.
Лаўрэн памятаў, як гараджане яму тлумачылі:
— Не выдзяляе ўлада грошай на будаўніцтва. Усё ідзе на ўзняцце з руін Мінска, Віцебска, Магілёва і Гомеля. Наш горад — сам ведаеш — ад войнаў уцалеў. Покуль што людзі маюць дзе жыць.
I Лаўрэн прызнаваў слушнасць тых тлумачэнняў, бо змалку прызвычаіўся верыць таму, што бачыў уласнымі вачыма.
БАРДЗЮРЫ I ДУРНЫ РЭПРАДУКТАР
1
Старасць для іншага чалавека, што пыл для паліто — выводзіць навонак усе плямы характару. Лаўрэн яшчэ больш стаў нецярплівым да няхлюйства, уражлівым на негаспадарлівасць і парадак, таму не мог зараз нарадавацца.
Перад Лаўрэнам цяпер на тым самым месцы высіліся новыя гмахі. Іх не назавеш нават і дамамі — нейкія кантастыя скрыні ды скрыначкі са шкла і бетону, з балконамі, балкончыкамі ды лоджыямі, пастаўленыя то на кант, то на папа, то бытта нядбайна параскіданыя ўздоўж тратуараў. Дзе знаходзілася яшчэ нядаўна, здаецца, тая самая вуліца Гувера — паспрабуй разбярыся.
Поўныя магазіны тавараў. У харчовых — усё файна запакавана. Патрэбна табе ўзяць два гатаваныя буракі, дзесятак яек ці паўфунта масла і — бяры, калі ласка, у цэлафанавым мяшочку ці ў беленькай паперцы.
Што — масла!
Нават бульбу і тую адпускаюць людзям у спецыяльнай сетачцы — трымай за вузялок ды нясі!
Усюды клумбы з ружамі ды пышнымі чырвонымі кветкамі — як іх людзі называюць, Лаўрэн і не стараўся запомніць: хай ужо назвы такіх дзіковінак ведаюць унукі, ім усё жыццё глядзець на іх ды нюхаць.
Па-панску апранутая публіка. Дзіўныя тралейбусы. Легкавыя, легкавыя, легкавыя, а паміж імі звітныя матацыклісты ў шлемах, бы спелыя яблыкі.
Куды ні глянь — цямнее асфальт: шчыльны, гладкі, аднатонны, як брусок ад брытвы. Па яго краях — акуратна падагнаныя пад лінеечку дабротныя бетановыя ды гранітныя бэлькі і бэлечкі. Дзе трэба машыне заязджаць у двор, парогі і парожкі акуратна счасаныя пад вуглом... Нават дурню відаць, што майстры справу сваю рабілі тут з вялікай ахвотай, з радасцю, з душой і «на совесць», бо толькі тады атрымліваецца гэтак усё дабротна і ладна.
«Трэ ж было нарабіць усяго гэтага!
I ты толькі паглядзі, што ў людзей атрымліваецца, калі адно яны захочуць добро ды з толкам возьмуцца дружно за дзело!
Але ж, халера, колькі мусіло яно каштаваць. Напэўно — купу грошай. Унь куды, выходзіць, пайшлі тысячы цэнтнераў зерня і буракоў, тоны мяса, малака і з нашай Зялёнай Даліны! Але ж хібо шкада на такое?