Majstar i Marharyta [be_lat]

I voś Sciopa zastahnaŭ. Jon chacieŭ paklikać chatniuju rabotnicu Hruniu i zapatrabavać u jaje piramidon, ale paspieŭ zdahadacca, što heta hłupstva, što nijakaha piramidonu ŭ Hruni niama. Pasprabavaŭ paklikać na dapamohu Bierlijoza, dvojčy prastahnaŭ: „Miša… Miša…”, ale, jak razumiejecie sami, nie atrymaŭ adkazu. U kvatery panavała poŭnaja cišynia.

Pavarušyŭ palcami na nahach, zdahadaŭsia, što lažyć u škarpetkach, dryžačaju rukoju pravioŭ pa biadry, kab vyznačyć, u štanach ci biez štanoŭ, i nie vyznačyŭ.

Narešcie, pakinuty ŭsimi i adzinoki, vyrašyŭ ustać, jakoje b niečałaviečaje namahannie nie spatrebiłasia.

Sciopa razlapiŭ sklejenyja pavieki i ŭbačyŭ, što adlustroŭvajecca ŭ trumo ŭ vyhladzie čałavieka z vałasami, jakija tyrčać va ŭsie baki, z apuchłaju, pakrytaju čornaju ščecciu fizijanomijaj, z vačyma, jakija zapłyli, u brudnaj saročcy z kaŭniarom i halštukam, u spodnim i ŭ škarpetkach.

Hetakim jon uhledzieŭ siabie ŭ trumo, a pobač z lustram jon ubačyŭ nieznajomaha čałavieka, apranutaha ŭ čornaje i ŭ čornym bierecie.

Sciopa sieŭ na łožku i jak tolki moh vytraščyŭ nabiehłyja kryvioju vočy na nieznajomaha.

Maŭčannie parušyŭ nieznajomy, nizkim, ciažkim hołasam z zamiežnym akcentam nastupnymi słovami:

— Dobrm dzień, simpatyčniejšy Sciapan Bahdanavič!

Adbyłasia paŭza, pasla jakoj sa strašnym namahanniem Sciopa pramoviŭ:

— Što vam treba? — i sam byŭ uražany tym, što nie paznaŭ svajho hołasu. Słova „što” jon pramoviŭ dyskantam, „vam” — basam, a „treba” ŭ jaho zusim nie atrymałasia.

Nieznajomy pa-siabroŭsku ŭsmichnuŭsia, dastaŭ vialiki załaty hadzinnik z ałmaznym trochkutnikam na nakryŭcy, jaki vyzvaniŭ adzinaccać razoŭ, i skazaŭ:

— Adzinaccać! I roŭna hadzina, jak ja čakaŭ, pakul vy pračniaciesia, bo vy skazali mnie być u vas u dziesiać hadzin. Voś i ja!

Sciopa namacaŭ pobač z łožkam štany, šapnuŭ:

— Prabačcie… — nadzieŭ ich i chrypła spytaŭsia: — Skažycie, kali łaska, vaša prozvišča!

Havaryć jamu było ciažka. Z kožnym słovam jamu ŭ mazhi z piakielnym bolom utykałasia ihołka.

— Jak, vy i prozvišča majo zabyli? — tut nieznajomy ŭsmichnuŭsia.

— Prabačcie… — prachrypieŭ Sciopa i adčuŭ, što pachmiełle adorvaje jaho novym simptomam: jamu zdałosia, što padłoha la łožka pravaliłasia i što zaraz jon palacić uniz hałavoju k djabłu ŭ piekła.

— Darahi Sciapan Bahdanavič, — zahavaryŭ naviedvalnik, pravidča ŭsmichajučysia, — nijaki piramidon vam nie dapamoža. Josć staroje mudraje praviła — lačyć chvarobu chvarobaj. Adzinaje, što vas viernie da žyccia, heta dzvie čarki harełki z vostraju i haračaju zakussiu.

Sciopa byŭ chitry čałaviek i, jaki b ni byŭ chvory, zmikiciŭ, što kali zastali jaho ŭ hetakim vyhladzie, treba pryznacca.

— Ščyra skazać, — pačaŭ jon, ledźvie varočajučy jazykom, — učora ja krychu…

— Ni słova bolej! — skazaŭ vizicior i adjechaŭ z kresłam ubok.

Sciopa vytraščyŭ vočy i ŭbačyŭ, što na maleńkim stoliku sierviravany padnos, na jakim josć narezany bieły chleb, pajusnaja ikra ŭ vazačcy, marynavanyja baravički na taleračcy, niešta ŭ rondali i, narešcie, harełka ŭ abjomnym juvieliršynym hrafinčyku. Asabliva ŭraziła Sciopu toje, što hrafin zapacieŭ ad choładu. Darečy, heta było zrazumieła — jon stajaŭ u pałaskalnicy, poŭnaj lodu. Nakryta, adnym słovam, čysta, spraŭna.

Nieznajomy nie daŭ dalej razvivacca Sciopavamu zdziŭlenniu i sprytna naliŭ jamu paŭčarki harełki.

— A vy? — pisknuŭ Sciopa.

— Z zadavalnienniem!

Dryžačaj rukoju padnios Sciopa harełku da vusnaŭ, a nieznajomy adnym ducham kaŭtnuŭ nalitaje. Pieražoŭvajučy ikru, Sciopa vycisnuŭ z siabie:

— A vy čamu nie zakusvajecie?

— Dziakuj, ja nikoli nie zakusvaju, — adkazaŭ nieznajomy i naliŭ pa druhoj. Adkryli rondal — u im akazalisia sasiski ŭ tamacie.

I voś praklataja zieleń pierad vačyma rastała, pačali vymaŭlacca słovy, i, hałoŭnaje, Sciopa sioje-toje ŭspomniŭ. Mienavita, što ŭsio adbyvałasia na Schodni, na leciščy ŭ aŭtara skietčaŭ Chustava, kudy hety Chustaŭ i pavioz Sciopu na taksamatory. Uspomniłasia navat, jak najmali taksamator la „Mietrapola”, byŭ jašče pry hetym niejki aktor nie aktor… z patefonam u čamadančyku. Ale, ale, ale, heta było na leciščy! Jašče pamiatajecca, vyŭ sabaka z-za hetaha patefona. Voś tolki pani, jakuju Sciopa chacieŭ pacałavać, zastałosia nieviadomaj… čort jaje viedaje, chto jana… zdajecca, na radyjo słužyć, a mahčyma, i nie.

Minuły dzień takim čynam pakrysie vysviatlaŭsia, ale Sciopu zaraz namnoha bolej cikaviŭ dzień sionniašni i, ŭ pryvatnasci, zjaŭlennie ŭ spalni nieznajomaha, dy jašče z zakussiu i harełkaju. Voś što treba było b rastłumačyć!