Паляўнічыя акварэлькі з Палесся
- Автор: Лучына Янка
- Год: 2003
- Язык: белорусский
- Год: Мастацкая літаратура
- ISBN: 985-02-0657-8
- Переводчик: Генадзь Тумаш
- Жанр: Прочая поэзия
Электронная книга - «Паляўнічыя акварэлькі з Палесся». Краткое содержание книги:
Каментары
Раздзелы паэмы «На ласёў на прынаду», «На цецерукоў у час такавання» Лучына дасылаў у 1882 годзе Аляксандру Валіцкаму (1826–1893) — былому менскаму кнігару, удзельніку паўстання 1863 года, які жыў тады ў Кракаве.
Раздзелы «Стары паляўнічы», «Выправа на ласёў» і «Апавяданне даязджачага» публікаваліся ў часопісе «Życie» (1887, № 25–26; 1888, № 8), а «Перад куццёю» — у альманаху «Życie ilustrowane» (Варшава, 1887) пад агульным загалоўкам «Акварэлькі з паляўнічага жыцця на Палессі», які, як сведчаць аўтографы паэта, захаваныя ў аддзеле рукапісаў Нацыянальнай бібліятэкі ў Варшаве, быў рэдакцыйным варыянтам назвы паэмы — «Паляўнічыя акварэлькі з Палесся».
Цалкам паэма была апублікавана ў зборніку «Poezje» (Варшава, 1898). На беларускую мову перакладаўся М.Клімковічам урывак уступу (Лучына Янка. Выбраныя творы. Мн., 1953).
Беларусізмы, пазначаныя ў арыгінальным тэксце і часткова пракаментаваныя аўтарам, у перакладзе захаваныя і вылучаныя курсівам.
Душагубка — «малая лёгкая, але ўстойлівая лодка» (заўв. Лучыны).
Шапенгаўэр Артур (1788–1860) — нямецкі філосаф-ідэаліст.
Куцця — гэтае слова ў аўтарскім рукапісе, у адрозненне ад публікацыі ў часопісе «Życie» і ў зборніку «Poezje», было не толькі перакладзена ў спасылцы на польскую мову, але мела іншае напісанне (куцья) і разгорнутае тлумачэнне: «Ужываецца на Літве. Слова гэтае сягае ў язычніцкія часы. Ад бажка, што ставіцца ў куце і завецца — Кут» (заўв. Лучыны).
Fine champagne (фр.) — адборны каньяк.
Амецце — «мякіна» (заўв. Лучыны).
Пянёк — «куля цыліндрычнай формы, добрая для стральбы са зброі з гладкім дулам на блізкую адлегласць» (заўв. Лучыны).
Галы — «рэдкі, без падлеску бор, напэўна, ад слова голы. Галыя балоты — без зарасніку» (заўв. Лучыны).
Чакай жа!.. Косці я памацаю твае… — «Ёсць на Літве ў сялян і дробнай шляхты звычай біць кіем ваўка або мядзведзя, калі ён застрэлены, прыгаворваючы: "а нашто рабіў тую ці іншую шкоду?" — дзеля таго, каб на будучае ўсцерагчы дабытак ад воўчых зубоў ці мядзведжых лапаў» (заўв. Лучыны).