Вечар
- Автор: Дударев Алексей
- Год: 2003
- Язык: белорусский
- Жанр: Драма
Электронная книга - «Вечар». Краткое содержание книги:
У «неперспектыўнай» вёсцы Вежкі засталіся толькі трое старых — Ганна, Васіль Мульцік і Мікіта Гастрыт. Па-рознаму прайшло іх жыццё. Ганна ўвесь час, як і Мульцік, працавала на зямлі. Ні адпачынку, ні радасці не ведала. У вайну і пад бомбамі ляжала, і ў сваей хаце гарэла, траіх дзяцей пахавала за адзін месяц. I апошні сын Віцёк нейкі няўдалы атрымаўся — цягне лес у турме. Але Ганна не азлобілася на жыццё. Яна толькі стомлена думае: «Рабіла, рабіла, рабіла; а на гэтым свеце няма чаго пакінуць. I нашто нарадзілася?». Навошта нарадзіўся, ведае Мульцік. У яго таксама нялёгкі лес. Ён «тры вайны адпляскаў, піабляй махноўцы секлі, кулакі ў трыццаць другім цвікамі да крыжа прымалацілі, на фінскай ногі адмарозіў, у партызанах немцы расстрэльвалі, потым ваяваў — два разы параніла, тры разы кантузіла. I гэта яшчэ не ўсё! Двух дзетак за вайну пахаваў, і ніпічымніца пасляваенная была, і хату пярун паліў, і карова здыхала, і жонка памерла, і сын апошні гадоў пяць пісем не піша».
Ганна. Ідзі ляж, Вася… На ложак, каля акна…
Васіль. Няма калі разлежвацца… Гной хутка вывозіць… Каб з цёплым дажджом у зямлю… Развіднее — пайду за сваім канём…
Ганна. Куды? У цябе ж сэрца…
Васіль. Сэрцы ва ўсіх. А зямля не чакае… (Зірнуў на Ганну.) Што?
Ганна. Ты толькі не хвалюйся… Табе нельга… Табе жыць, Вася, трэба… (Заплакала.)
Васіль (ласкава, нават пяшчотна). Чаго ты?
Ганна. Мікіта… памёр, здаецца…
Васіль узлез на палок. Зазірнуў за посцілку.
Васіль. Які сёння дзень?
Ганна. Серада…
Васіль. Што ж гэта ты, Мікіта, мой дзень заняў? Га? Значыць, у аўторак давядзецца… Ганна!
Ганна. Што, Вася?
Васіль (злазячы). За канём я ўсё-ткі пайду… А ты схадзі касцюм яму купі, бялізну, чаравікі, ну і на памінкі. Трэба па-добраму чалавека да Сонца адправіць.
Ганна. Добра…
Васіль. На пошце тэлеграмы дзецям адбі: так і так, бацька памёр… Прыязджайце… Адрасы ў яго кішэні… Ён казаў… Хату прыбяры… І яго, і нашу… І ката яго забяры да нас…
Ганна. Ага…
Васіль. Ну, а пра астатняе я са старшынёй дагаваруся…
Ганна. Вася… Ён цябе памаліцца прасіў…
Васіль. Добра.
Ганна. Мне выйсці?
Васіль. Нашто? Стой побач… Толькі ціха.
Ганна. Добра.
Яны выйшлі ўперад. Спыніліся. Двое старых працаўнікоў зямлі нашай. Глядзяць у той бок, дзе кожную раніцу за іх доўгае жыццё ўзыходзіла сонца, каб асвятліць і сагрэць вечную зямлю.
Васіль (ціха і ўрачыста). Аджыў сваё чалавек… Прыйшла яго ноч… Прыйшоў наш вечар… Дзякуй вам, бацька-маці, што вы нас нарадзілі і вырасцілі… Дзякуй таму, хто дадумаўся Адама з Евай стварыць… Дзякуй, што яны род людскі па свеце пусцілі, ішло-ішло і да нас дайшло… І мы некалі вочы расплюшчылі і Сонца ўбачылі… Ні за адну, нават самую горкую, слязінку не наракаем на жыццё. Дзякуй за тое, што жылі, мучыліся, смяяліся, плакалі… Дай і нашым дзеткам цяпла і святла… Сагрэй іх… І ўратуй ты нас ад нашай чалавечай дурноты. Уратуй ты нас ад гэтага!!! Уратуй!!! Няхай ва ўсіх будзе шмат дзяцей… Можа, і нашы душы прыляцяць з Сонца і ў іх уселяцца… Сонейка, наша Сонейка — прачынайся! (Прыглядаецца, выходзіць уперад.) Ганна! Ідзе нехта! У вёску ідзе…
Ганна падыходзіць да яго. Стаяць, глядзяць. Чакаюць.