Каласы пад сярпом тваiм. Кніга другая. Сякера пры дрэве
- Автор: Караткевіч Уладзімір Сямёнавіч
- Год: 1995
- Язык: белорусский
- Год: Юнацтва
- ISBN: 5-7880-0899-9
- Жанр: Историческая проза
Электронная книга - «Каласы пад сярпом тваiм. Кніга другая. Сякера пры дрэве». Краткое содержание книги:
I, сыходзячы ўніз, пацалавала яго:
— Не думай ні аб чым. Усё адно яны цяпер будуць у дурнях. Хто возьме збэшчаную нявесту?.. Не думай, ён не прыйдзе на месца двабою.
Алесь змоўчаў, хоць ведаў, што Франс ужо выехаў. Шчыра кажучы, ён баяўся яе слёз пры развітанні і спадзяваўся, вядома, не на яе, а на свой фортэль з гадзіннікамі. Хай едзе.
Падсаджваючы яе ў сядло і моцна цалуючы, ён сказаў:
— Вось і добра. Бывай.
— Бывай.
Ён правёў яе позіркам, а потым пайшоў на паркавы двор, распрануўся і з асалодаю падставіў налітае маладой сілай цела пад струмені каскада. Яны свісталі ў твар, секлі ў грудзі, сплывалі па спіне. Ён толькі пырхаў.
Там яго і знайшлі Выбіцкі і Мсціслаў.
— Познімся, — сказаў апошні.
— Паглядзі там на мой гадзіннік, — сказаў Алесь.
Мсціслаў здзівіўся і спалохаўся. Ён звяраў час з секундантамі Раўбіча. Спытаў у Адама, але той забыў свой гадзіннік дома. Маеўскі пайшоў звяраць з хатнімі — тфу ты, д'ябал!
— Аддасі ў наладу, — сказаў Алесь, расціраючыся. — Добра, што хоць твой не адстаў.
— Ал-ле, — сказаў Адам. — Што ж рабіць?
— Паездзім па палях, — сказаў Алесь. — Бач, раніца якая!
…I вось яны ехалі. Туманныя дрэвы волатамі стаялі вакол, і ў кожным зіхацела сонечная вясёлка.
Алесь ехаў і думаў, што ён нікога не будзе забіваць, ды яшчэ ў такую цудоўную раніцу.
Гонар, вядома, ёсць гонар, але з тымі, хто сапраўды хоча прынізіць. Між ім і Франсам было непаразуменне. То што ж, забіваць яго за гэта?
Франс не ведаў ягоных думак. Але Франс не ведаў і таго, што ён цяпер брат яму, Алесю, брат да смерці. Найлепшы з усіх братоў, таму што брат каханай. I іх цяпер пяцёра: Франс, Кастусь, Мсціслаў, Майка і ён.
Вясёлкі стаялі ў верхавінах дрэў. Дрозд узляцеў з аднаго дрэва, абурыўшы ўніз цэлую залеву залатой вады. Заспеты гэтым патопам, заяц даў лататы з усёй моцы сваіх задніх ног.
Алесь засмяяўся. Наўскач пагнаў каня па мокрай, ільсняна-чорнай лясной дарозе, праскочыў пад дрэвам і з сілаю пусціў у яго карбач. На Мсціслава і пана Адама пацягнуўся з вышыні паток струменьчыкаў, падобных на залацістую каніцель, аблытаў іх, зрабіў залацістыя валасы Маеўскага рыжымі, а буланага каня — сплова-вогненным.
Ён ад'ехаў ад іх і пачаў трэсці адно дрэва на сябе. Зноў пацягнулася золата. Ён стаяў, бы пад макаўкай шатра з бліскучых ніцяў.
Забіваць? Лухта! Мокрая белая сарочка халодзіць цела. Лес пахне бальзамам. Алень уцякае, бо людзі занадта шумяць.
— Што ты робіш, вар'ят? — крычыць Мсціслаў.
— Гэта каб Франс не заўважыў, што ў мяне цыганскі пот ад жаху.
Ні ў кога не будзе цыганскага поту. Ні ў кога. Што, можа, у самага блізкага пасля Майкі чалавека, у брата? Смешачкі!
Шэрыя доўгія Алесевы вочы смяяліся, увесь твар смяяўся.
— Браткі, паездзім яшчэ трохі, — узмаліўся ён.
— Глядзі, — сказаў пан Адам. — Занадта хочаш жыць.
— Не крумкай, — сказаў Мсціслаў Маеўскі. — Лухта гэта. Вядома, паездзім.
…Франс яшчэ здалёк убачыў трох коннікаў, якія вырваліся з лесу.
— Урэшце, — сказаў бледны Iлля.
Коннік раптам спыніўся, потым усе трое пачалі набліжацца ступою.
Нахабныя вочы Якубовіча сталі злосныя:
— Чорт ведае што. Спазніцца на сорак пяць хвілін.
— Я ж казаў: пачакаем, — абыякава сказаў Франс. — Магчыма, гадзiннiк.
Якубовіч засмяяўся:
— Па-мойму, яны выгандлёўвалі лішнія хвіліны жыцця. — Ляснуў Франса па плячы: — Ану, куражу, хлопчык.
— Правільна, што я цябе падтрымаў наконт чакання, — сказаў Ілля Франсу.
Прывіталіся.
— Так нельга, панове, — сказаў, выскаляючыся, Ілля.
Мсціслаў паказаў гадзіннік.
— А ваш, пане Загорскі?
— Забыў,— паціснуў плячыма Алесь.
— Што ж, панове, — сказаў гусар, — вам астаецца толькі папрасіць адзін у аднаго даравання.
Франс, бледны, але спакойны, глядзеў убок і маўчаў. Горкая зморшчынка ляжала ў яго між брывамі. Загорскі адчуваў, што любіць у ім усё… I вось грымне стрэл.
"Ах, як усё атрымалася! Трэба было пераводзіць стрэлкі на гадзіну".
— Панове, я яшчэ раз запрашаю вас памірыцца, — сказаў Выбіцкі.
— Я гатовы, — сказаў Алесь.
Франс маўчаў. У яго толькі злёгку дрыжаў краёчак рота. I тады Алесь сам зрабіў спробу прымірэння. Яго зараз нішто не магло прынізіць.
— Франс, — сказаў ён, усміхаючыся, — ты ведаеш, я не баюся. Але нашто ліць кроў? Ты не ведаеш, але…
Ілля перапыніў яго:
— Панове, ды што ж гэта? Гэта супраць правіл, самім… Калі абодва бакі баяцца, хай так і скажуць. Тады мы зоймемся чым-небудзь больш вартым… Плесці вяночкі будзем, ці што?