Жар кахання [Апавяданні пра жанчын]

— Я мала ведаю вас, вы мала ведаеце мяне, — прамовіў ён, бянтэжачыся, што жанчыны, засумаваўшы ў сваёй кампаніі без мужчын, пазіраюць на яго ўчэпіста. — Але тое, што робіце вы для мяне, што робіць імянінніца, шаноўная Ніка, гаворыць: вы — добрыя рускія людзі. Дык я рад прыгубіць за вашу дабрыню, а таксама за здароўе, за доўгую маладосць i шчасце нашай гаспадыні. Абяцаю напісаць яе вялікі партрэт i паказаць яго на выставе, каб нашу Ніку ведалi далека.

Жанчыны запляскалі, усе пацягнуліся, каб дакрануцца да яго чаркі; ён выпіў, але не ўсё.

— Не-не! — не згадзілася Нюра, якая сядзела насупраць. — Усё! Да дна! Пакажы, што ты мужчына!

— Сапраўды, я не магу піць, — папрасіўся ён.

— Ты што — хворы? Альбо баішся сарвацца?

— Не. Не прывык піць.

— Так не бывае.

Адным словам, не ўстаяў перад Нюрыным змусам, выпіў усё. Заслужыў новыя воплескі, што паслухаў ix, але сам сабе наказаў: не, больш жанчынам паддавацца не трэба. Таму пазней ужо настаяў, каб i налівалі мала, i каб усе пілі менш, адвабліваў песнямі — балазе няблага спяваў. За гэта, здаецца, яго пачалі паважаць яшчэ больш.

Калі разыходзіліся, п'яная Нюра схамянулася:

— Зойдзем, бабы, да яго, няхай пакажа нам свае карцінкі.

— Позна ўжо, — паспрабавала яе i ўсіх адгаварыць вясёлая сёння Ніка. — Паглядзім іншым разам. Максім жа ад нас не ад'язджае.

— Бачыш, якая ты! — не здавалася Нюра. — Адхапіла сабе харошы партрэцік i задаволеная! А мы? Не вартыя? На нас толькі карыкатуры?

Хацеў ці не хацеў, a мусіў павесці падпітую жаночую камнанію ў свой пакой i паказаць альбом. Жанчыны шчыльна абселі i абступілі яго з усіх бакоў.

— Ніка! — заўсклікалі хорам, калi ўбачылі новы партрэтны накід.

— Ніка!

— Зноў Ніка!

— Клава! — загулі, калі ўбачылі сваю афіцыянтку ў белым фартушку i белым каптурыку. — Мікалаеўна!

— Ніка!

— Ніка!

— Зноў Ніка!!!

— Нюра! — ажывіліся, бачачы малюнак, дзе жанчына за буфетам дзёрзка падперла бакі рукамі i на кагосьці лаялася.

— Не карыкатура, але не так добра намаляваная, як Ніка, — нібы пакрыўдзілася тая.

— Ніка!

— Амаль усё пра Ніку! — пасля, калі ён загарнуў альбом з апошнімі сваімі накідамі, заўважыла Клава. — Ніка вясёлая, Ніка сумная, Ніка хітраватая!

— Зразумела, — пахітала галавой Нюра. — Ён закахаўся ў нашую Ніку!

У Максіма нечакана ўстрапянулася сэрца: акаселая Нюра чуйна ўгадала тое, што ён адганяў ад сябе, таіў; як убачыў, сумелася i Ніка — можа, ад таго, што зразумела: невыпадкова столькі шмат маляваў яе, а можа, ад таго, што жанчыны абы-што падумаюць пра ix. Праўда, узяла сябе ў рукі, перавяла гутарку на іншае:

— А вось партрэта нашай Аксанкі няма.

— Ведама, увесь час на кухні, дык не трапляла на вочы чалавеку, — па-свойму заступілася за маладзенькую напарніцу разважлівая Мікалаеўна. — Хіба Аксанка не прывабная?