Населены востраў

— Вашыя заняткі цікавяць самых нечаканых людзей, — сказаў пракурор. Ён узяў Мака пад руку, адвёў яго да далёкага вакна і даверным шэптам запытаўся:

— Калі вы нам падорыце пілюлі? Сапраўдныя пілюлі, на ўсе трыццаць хвілін...

— А вы хіба таксама?... — спытаў Мак. — Зрэшты, так, натуральна...

Пракурор гаротна пакруціў галавой і зь цяжкім уздыхам закаціў вочы.

— Нашае дабраславеньне і наш праклён, — прамовіў ён. — Шчасьце нашае дзяржавы і гора ейных кіраўнікоў... Масаракш, я жудасна рады, што вы жывыя, Мак. Мушу вам сказаць, што справа, па якой вы праходзілі, была адной зь нешматлікіх у маёй кар’еры, якія пакінулі ў мяне пачуцьцё прыкрай нездаволенасьці... Не-не, не спрабуйце адмаўляць, — па літары закону вы былі вінаватыя, з гэтага боку ўсё ў парадку... вы напалі на вежу, здаецца, забілі гвардзейца, за гэта, ці ведаеце, па галоўцы ня гладзяць. Але вось па сутнасьці... Прызнаюся, рука ў мяне здрыганулася, калі я падпісваў ваш прысуд. Як быццам я прыгаворваў дзіця, не крыўдуйце. У рэшце рэшт, бо гэта была задума хутчэй нашая, чым вашая, і ўся адказнасьць...

— Я не крыўдую, — сказаў Мак. — І вы не далёкія ад ісьціны: выхадка з гэтай вежай была дзіцячая... Ва ўсякім выпадку, я ўдзячны пракуратуры за тое, што нас тады не расстралялі.

— Гэта было ўсё, што я мог зрабіць, — сказаў пракурор. — Памятаецца, я быў вельмі засмучаны, даведаўшыся пра вашую гібель... — ён засьмяяўся і па-сяброўску сьціснуў локаць Мака. — Па-чартоўску рады, што ўсё скончылася так добра. Па-чартоўску рады зрабіць знаёмства... — Ён паглядзеў на гадзіньнік. — Слухайце, Мак, а чаму вы тут? Не-не, я не зьбіраюся вас арыштоўваць, гэта не мая справа, хай цяпер вамі займаецца ваенная камэндатура. Але што вы робіце ў гэтым інстытуце? Хіба вы хімік? Ды яшчэ... — Ён паказаў пальцам на шаўрон.

— Я — усё патрошку, — сказаў Мак. — Ну, трошкі хімік, трошкі фізык...

— Трошкі падпольшчык, — сказаў пракурор, дабрадушна сьмеючыся.

— Вельмі трошкі, — рашуча сказаў Мак.

— Трошкі штукар... — сказаў пракурор.

Мак уважліва паглядзеў на яго.

— Трошкі фантазёр, — працягнуў пракурор, — трошкі авантурыст...

— Гэта ўжо не спэцыяльнасьці, — запярэчыў Мак. — Гэта, калі заўгодна, проста ўласьцівасьці ўсякага прыстойнага навукоўца.

— І прыстойнага палітыка, — сказаў пракурор.

— Вельмі рэдкае спалучэньне слоў, — заўважыў Мак.

Пракурор запытальна паглядзеў на яго, потым сьцяміў і зноў засьмяяўся.

— Так, — сказаў ён. — Палітычная дзейнасьць мае сваю спэцыфіку. Палітыка ёсьць мастацтвам адмываць дачыста вельмі бруднай вадой. Ніколі не апускайцеся да палітыкі, Мак, заставайцеся са сваёй хіміяй... — Ён паглядзеў на гадзіньнік і з прыкрасьцю сказаў: — Ах, праклён, зусім няма часу, а так хацелася б з вамі пабалбатаць... Я глядзеў вашае дасье, вы — цікаўная асоба... але вы, верагодна, таксама моцна занятыя...

— Так, — сказаў разумніца Мак. — Хаця, вядома, ня так моцна, як дзяржаўны пракурор.