Бесплатная библиотека
Читайте книгу на сайте или телефоне
READ-E-BOOK » Современная русская и зарубежная проза » Выбраныя творы ў двух тамах
Выбраныя творы ў двух тамах - Читать Любимую Русскую Полную Книгу 👉 Read-E-Book.com

Выбраныя творы ў двух тамах

Электронная книга - «Выбраныя творы ў двух тамах». Краткое содержание книги:

Другі том складаюць раман-быль «Вершалінскі рай» і апавяданні.
«Вершалінскі рай» — твор на антырэлігійную тэму. Пісьменнік расказвае цра авантуру саматужнага прарока Альяша Клімовіча, пра цемрашальства сектантаў.
У апавяданнях раскрываюцца лепшыя рысы нашага чалавека, высмейваюцца мяшчанства і перажыткі мінулага ў свядомасці асобных людзей.
1 ... 120 121 122 123 124 125 126 127 128 ... 155
Перейти на страницу:

— Халера на цябе, ці я не гаварыў табе, што дажывеш, калі яны табе галаву скруцяць за твае выдумкі?— з месца аблаяў яго сябар.— Ці не казаў — не палітыкуй, не дражні людзей, бо гэтым не жартуюць, прызнавайса?!

— Казаў ты, Базыль, было гэто...

— А-а, прызнаешса?! А дзе твае апосталы?! Дзе тыя жулікі — Рогусь твой, Давідзюк, Бельскі?! Дзе святыя дзевы?! Дзе той балагол міхайлоўскі, Ломнік?! Пацалуй у с... ім! Пакінулі цябе аднаго з ашалелымі сектантамі і паўцякалі!.. Во колькі храпе іх там — цэлае войско!.. Ты іх спарадзіў, а яны цябе і вырашаць, от смеху будзе — на цэлую Польшчу!.. I не ўратуе цябе нават твая матка боска Чанстахоўска!..

— Дальбо, праўда, Базыль, дальбо!.. Гэтым людзям, гэтым лю-удзям, ты падумай, я ўсю душу, усяго сябе, а яны... Я ім!.. Я для іх найлепшыя званы раздабыў, толькі ў Кракаве такія ў касцёлах, браты Кавальскія мне потым прызналіса па сакрэту!.. Адваліў па пяць тысяч з палавінай за кожны!.. Хай, думаю, маюць сабе — дарагія, файныя, з малінавым зво-онам!..

— Што мелеш?! — спыніў яго сябар.

Альяш не слухаў.

— Не-е, самі яны ніколі на тое не пайшлі б! То папы іх падаслалі, я ведаю!.. Гэтыя ненаедныя кудлы ўсё могуць!.. Іаан Кранштанкі папярэджваў!.. I цацалісты вады намуцілі, бо я ім папярок горла стаў. Брата майго спляжылі, потым Распуціна забілі і пад мяне даўно падкопваюццо і падкопваюццо!.. Але чаму, скажы, народ паддаўсо на чужую дудку, чаму паверыў?!

I сямідзесяцігадовы дзед з крыўды раптам расплакаўся.

— Ы-ы, то ты зноў за сваё?! — паківаў галавой Аўхімюк.— Эх, сівая барада, сівая барада, а — ёлуп ёлупам, і нічого, мабыць, цябе не пераменіць ужэ, капут!

— Ёлуп, Базыльку, шчэ й які!.. Падумай сам: я для іх Вершалін будаваў, так стараўсо, на тваіх жа вачах усё было, скажы?! I на высокім падмурку зрубы клаў, і на вапне, як у пана Гурскага, двары — з ганачкамі і горкамі!.. I майстроў самых лепшых ім раздабыў, нават шкло каляровае прывёз аж з самой Бярозаўскай гуты, і карпаў у ставы напускаў!.. Нават лебедзеў з Гродзенскаго заапарка ім прывёз, пусціў на ваду, а яны — ненаеднаму архірэю і цацалістам прадаліса, на іхнюю руку пайшлі...

Увесь гэты час Волесь вымаў з рамы акно, якое дагэтуль ніколі ніхто не адчыняў. Нарэшце яно адчынілася, і зяць выглянуў на падворак. Там стаяла Тэкля і давала знакі.

— Дзядзьку Альяш,— перабіў іх Волесь шэптам.— Вартаўнікам Чарнецкі зубы загаворыць, ён на гэто спраўны! Банадык пачне байку ў Грыбоўшчыне то не скончыць у Крынках, а вы покуль што ўцякайце!.. Унь і цётка Тэкля вас чакае!

— Ха!..— жвава схапіўся прарок.

— Ну, давай, давай, паўзі праз акно з уласнай хаты, бы які злодзей! — не пераставаў здзекавацца стары Базыль.— Ото ж нарагочуццо заўтра людзі, калі днём бабы разнясуць па вёсцы, як ты ратаваўсо ад сваіх жа багамолаў!.. Сам нават раскажу!.. Не бойса, выпаўзай, выпаўзай, арціст з пагарэлага ціятра, дапамагу!

Клімовіча падсадзілі на падаконнік з засушанымі мухамі і адтуль асцярожна спусцілі ў агародчык. На двары яго падхапіла Тэкля і павяла за гумно.

Калі небяспека мінула, Тэкля за гумнамі расплакалася ды пачала хвастаць старога па твары:

— Ці табе я не казала — не начуй у сваёй хаце, не начуй, чаго табе заглядваць туды было?! Чаму да Вольгі сваёй не пайшоў, чаму?! Во, во, маеш!..

— Я толькі заехаў на падворак, шчэ й не выпраг нават каня зусім — ухіляўся стары.— Я ж не спадзяваўсо, што яны на папоўскую дудку... Гэто іх гродзенскі архірэй новы, айцец Савва, падбухторыў!.. Пачакай, Тэкля!.. Я ж да яго, кудлатаго, шчэ дабяру-усо!..

Раззлаваная маладзіца не прымала ніякіх аргументаў і тлумачэнняў.

— Ці не прасіла цябе шчэ нават учора — вы-ыедзем адгэтуль, усё роўно павар'яцелыя сектанты жыці не дадуць нам аніяк!.. Ці дваццаць, сто, тысячу разоў — не маліла цябе?!

— Казала, Тэк...

— А-а, прызнаешса?! То чаму не слухаўсо, стары ты пень трухлявы?! Ледзьве не памерла ад страху!.. На, на, атрымлівай у мяне, каб ведаў другі раз!..

— Хто гэто думаў, каб прыбіваць мяне ўхналямі...

— Варто было, каб павісеў крыху на крыжы тым, каб ведаў іншы раз, на, на!..

Жанчына да крыві разбіла старому твар. Мужчынам давялося яшчэ раз заступацпа за Альяша.

— Тату, хадзем да нас, схаваем! — цягнула яго за рукаў Вольга.— Волесь, не стой там, дапамажы ўгаварыць іх!..

Упарты дзядзька хавацца не ішоў.

6

На другі дзень Альяш вярнуўся з Гродна пад аховай узброеных дубальтоўкамі малайцоў. Атрад з пяці чалавек пад камандай штрэйкбрэхера-прафесіянала, платнага правакатара і былога рэцыдывіста Станісла Судэцкага даў пару залпаў у паветра ды кінуўся разганяць сектантаў, якія ўсё яшчэ не трацілі надзеі знайсці-такі ў вёсцы прарока ды выканаць свой намер.

1 ... 120 121 122 123 124 125 126 127 128 ... 155
Перейти на страницу:
0
Сюжет
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
0
Атмосфера
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
0
Главный герой
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
0
Общее впечатление
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
Итоговая оценка: 0.0 из 10 (голосов: 0 / История оценок)