Post scriptum
- Автор: Глебус Адам
- Год: 1999
- Язык: белорусский
- Жанр: Современная русская и зарубежная проза
Электронная книга - «Post scriptum». Краткое содержание книги:
* * *
Моц халаднакроўных гадаў у тым, што яны здатныя не толькi ўкусiць, але i атруцiць. Кiнжал ды келiх з атрутаю — твая зброя, калi разумны i мужны. Зрэшты, атруту можна выпiць самому, не раўнуючы, як Сакрат.
* * *
Усялякая мараль сканчаецца ў кропцы, з якой пачынаецца пошук задавальненняў ад пакут жывёлаў, людзей, народаў, краiн...
* * *
Тыранii ўласцiвая гарачкавая iмпульсiўнасць, пачуццёвасць, безразважнасць, а яе ўвесь час спрабуюць аналiзаваць з пазiцыяў светлага розуму i халоднай логiкi.
* * *
Спачатку ты палохаешся, потым баiшся i, урэшце, не можаш адмовiцца ад гвалтоўнага ўчынку.
* * *
Нацыя, якая забiвае тырана, становiцца на шлях гвалту i падтрымлiвае цэласнасць сваёй дзяржавы з дапамогай бясконцых злачынстваў. Зрэшты, нацыя, якая забiвае забойцу, не лепшая за нацыю, што забiвае караля, бо кароль i з’яўляецца перш-наперш забойцам, гвалтаўнiком i тыранам.
* * *
Нельга ўладарыць бязвiнна. Але ў больш спакойных дзяржавах уладараць прайдзiсветы, махляры i зладзеi, а ў дзяржавах ваяўнiчых кiруюць адно забойцы. Таму, абiраючы кiраўнiка дзяржавы, трэба аддаць перавагу хiтраму махляру, каб не зрабiцца закладнiкам бескарыслiвага гвалтаўнiка.
* * *
Найгоршае з забойстваў — знiшчэнне бацькоў. Гэта вяршыня гвалтоўнага паўстання супраць прыроды, лёсу, Бога. Менавiта да бацьказабойства заклiкаюць рэвалюцыянеры: "Разбураць да падмуркаў!", "Выцерцi радзiмыя плямы!", "Рэвалюцыя вышэй за ўсё!" Рэвалюцыйнае разуменне сацыяльнай роўнасцi натыкаецца на сцяну ўзаемаадносiнаў дзяцей з бацькамi i дзядамi. Пачынаецца бессэнсоўнае змаганне маладых са старымi.
* * *
Толькi сам тыран выдае нацыi iндульгенцыю з правам на паўстанне, на гвалт i на пакаранне смерцю ўласнай асобы.
* * *
Калi гвалтаўнiк заклiкае знiшчыць людзей выдатных, народ з задавальненнем пачынае забiваць тых, хто вылучаецца з натоўпу; паступова даходзiць чарга да гвалтаўнiка, i крык: "Я ж такi, як i вы!" — не ўратоўвае.
* * *
Гвалтаўнiк абапiраецца на спрошчанае вызначэнне свабоды. Для яго свабода — гэта магчымасць падпарадкаваць кожнага сваiм жаданням. Гвалтаўнiк не спыняецца; падпарадкаваўшы людзей, ён захоплiвае iншыя дзяржавы i, што самае дзiкае, — пачынае змагацца з прыродаю: выпростваць рэкi, злучаць моры i акiяны... Ловiць вецер, адным словам.
* * *
Паводзiны гвалтаўнiка вельмi iмпульсiўныя, ён на кожным кроку рызыкуе, парушае законы, iгнаруе выпадковасцi i жыве паводле правiла: я зраблю табе любое зло, якое толькi захачу, а ты гэтаксама рабi мне зло, якое зможаш.
* * *
Гвалтаўнiк — гэта ахвяра i кат у адной асобе; кульмiнацыяй гвалту, вiдавочна, будзе самазнiшчэнне.
* * *
Рэвалюцыйныя хваляваннi выносяць на вяршыню ўлады гвалтаўнiкоў, бо менавiта яны абяцаюць спынiць i нарэшце спыняюць гэтыя ж рэвалюцыйныя хваляваннi.
* * *
Знявага прыроды — вось мара шчырага гвалтаўнiка, але ў гэтым шчыраваннi ён расплываецца ў бясконцасцi, а прырода застаецца абыякавай. Таму ўвесь час у мяне ўзнiкае жаданне сказаць гвалтаўнiку адно слова: "Супакойся".
* * *
Гвалт будуецца на празмернасцях, таму ворагi ягоныя — бязмежнасць, цiшыня, спакой.
* * *
Гвалтаўнiк знаходзiцца ў стане перманентнай барацьбы з уласнымi страхамi. Ён ведае, што спалох вядзе да страты ўлады, а таму ў халодным поце прымае самыя неверагодныя паставы, якiя мусяць дэманстраваць смеласць i рашучасць. Гвалтаўнiк верыць у свой тэатр, бо ведае: як толькi апусцiцца заслона, Смерць здыме ягоную гарачую галаву.
* * *
Чалавек адрознiваецца ад жывёлы тым, што добра ведае, як зручна нападаць удваiх на аднаго.
* * *
Бунт — рэалiзаваная мара рабоў.
* * *
Не сумнявайся, народ залiчыць тырана ў вялiкiя дабрадзеi, калi ён выпусцiць з турмы цябе, якога сам жа пасадзiў без усякай тваёй вiны.
* * *
Дэспат хавае злыя дзеяннi за добрымi словамi.
* * *
Патрыёт у сваiх палымяных прамовах апелюе да пачуццяў, да Радзiмы, да крывi. Розум i дух чужыя для патрыёта. На гэтай глебе i сыходзяцца патрыёты з дыктатарамi.
* * *
Мара любога тырана — не столькi гвалт над жанчынамi, колькi ўсынаўленне iхнiх дзяцей, пабудова такога грамадства, дзе ўсе дзецi належаць дзяржаве i, адпаведна, падпарадкоўваюцца тырану. Адсюль i "бацька нацыi".
* * *
Дэмакратыя — волевыяўленне падвяселенага нядзельнага натоўпу.
* * *
Выйграе той палiтык, якi не забывае пра схiльнасць народа да пакоры. Змагацца цяжэй, чым скарыцца.