Miedziany Król

— Co takiego jest pod tobą?

— Chimajryd.

— Kto cię wysłał?

— Przyszedłem z własnej woli.

Cienkie wargi starca skrzywiły się:

— „Przyszedł” mówi się o pieszych. „Przyszedł” mówi się o mięsie, smarkaczu.

Obóz Heksów obchodził się bez palenisk i osłon. Było to miejsce postoju, pastwisko; dwunogie zwierzęta, które nazywali po prostu „długonogami”, objadały z drzew liście i korę.

Całe plemię, mężczyźni i kobiety, żyli w siodle; jedli, załatwiali potrzebę, możliwe, że nawet spali. Nawet miłością zajmują się, nie schodząc z siodeł, pomyślał Razwijar. Jego matka, gdy przybyła do osady, nie umiała przecież chodzić…

— Rjezwi–jenna, skradzione życie. Tamtego roku Cień wskazał na jej dziada… Wiesz, co to takiego Cień, smarkaczu?

— Nie nazywaj mnie smarkaczem — powiedział Razwijar. — Mam imię.

Starzec błysnął białkami oczu. Na Razwijarze nie zrobiło to żadnego wrażenia, za to Łuks pod jego siodłem zadrżał silniej. Byli w lesie pośród milczących ludożerców, pośród łuskowatych, długonogich stworzeń z żółtymi oczami i ciężkimi kopytami, zostawiającymi trójkątne ślady.

— Cień wybiera, kto ma posłużyć za mięso. Był straszny głód. Dziczyzna uciekła z lasów.

Staliśmy w kręgu i przyzywaliśmy Cień, a on wybrał Gwiera, który był wtedy sławny i silny, miał pięcioro dzieci i dwanaście wnuków, pisał hymny na skórze wrogów. Ale Cień wskazał na niego, a on się nie sprzeciwiał i jego dzieci także, oprócz młodszej córki. Wypuściła do lasu jego wnuczkę. Głupia baba, puściła dziecko wierzchem w głuchą noc, głodne, bez nadziei, skazała je na długą, okrutną śmierć. Cały ród Gwiera umarł lekko, my przeżyliśmy i śpiewaliśmy jego hymny wysławiając go. Mam zobowiązanie wobec niego, które spoczywa na wszystkim, co znam, na wszystkim co mogę, i na każdym, kto do tej pory żyje. Jego zaginioną wnuczkę zwano Rjezwi–jenna, miała żelazny pas z wytłoczonym na nim imieniem. Ty nie masz tego pasa?

— Nie — powiedział Razwijar. — Nigdy go nie widziałem.

Starzec przez chwilę patrzył badawczo.

— Chytry półkrwiak — powiedział wreszcie. — Nie miała pasa, sprawdzałem cię tylko. Co się z nią stało? Z dziewczynką?

— Ukąsiła ją wiewiórka — wolno powiedział Razwijar. — I ona sama stała się wiewiórką. I do tej pory biega gdzieś po lasach.

Starzec milczał.

— Czego chcesz? — zapytał wreszcie. — Znowu głodujemy. Dzisiaj zjemy twojego wierzchowca, a tobie damy długonoga, któregoś z młodych.

Łuks zatrząsł się. Starzec wydawał rozporządzenia, jakby zapomniał o nowo przybyłych, j ego słowa zawisły w powietrzu jak topór, a Razwijar milczał, głęboko zamyślony.

— Mam do ciebie prośbę — odezwał się w końcu do starca.

— Jaką?

— Pokaż mi księgi. Chciałbym zobaczyć hymny, które ułożył Gwier, mój pradziad.

Starzec patrzył na niego bardzo długo i uważnie.

— Zadziwiasz mnie — powiedział wreszcie. — Wielu młodych teraz myśli tylko o mięsie.

Szczególnie w latach głodu. Jeść i gzić się — oto czego oni chcą, młodzi, urodzeni w siodle, z silnym zadem i pustą głową. Nikt z nich nie uczy się czytać i pisać z własnej woli. Umiesz czytać?

Razwijar nagle przestraszył się, że piśmiennictwo Heksów różni się, podobnie jak wymowa, od alfabetu, którego go uczono.

— Umiem.

Starzec wyciągnął z torby przy siodle skórzaną tubę. Wydobył z niej cienki zwitek, żółtawobrązowy, miękki z wyglądu. Razwijar przełknął: „Heksi piszą swoje księgi na skórze wrogów. To osobliwa, bardzo rozwinięta literatura. Nie tylko uwieczniają zwycięstwa, ale, powiedzmy, układają wiersze. Są bardzo uczuciowi, niekiedy sentymentalni…”.

Tak powiedział bibliotekarz z Fier na kilka godzin przed swoją śmiercią. Bibliotekarz był Złotym, z jakiegoś powodu wygnanym z Mirtie. To było strasznie dawno, wiele żyć temu.

Wstrzymując oddech, rozwinął zwitek. Wpadł w panikę. To, co było tam napisane, zdało mu się bzdurą. Słowa nie były rozdzielone przerwami, litery wypisane były to w rzędzie, to w słupku, jakby piszący zatroszczył się przede wszystkim o to, żeby ciasno zapełnić kartkę.

Dopiero po chwili Razwijar rozczytał pierwsze słowo: „Świt…”

Mrużąc oczy, wpatrując się w gęsty tekst, częściowo domyślając się znaczeń słów przeczytał: