Багуслаў Радзівіл
- Автор: Даневская Ирина
- Год: 2018
- Язык: белорусский
- Год: Выдавец А. М. Янушкевіч
- Переводчик: Наталка Бабіна
- Жанр: Историческая проза
Электронная книга - «Багуслаў Радзівіл». Краткое содержание книги:
Прыгажун і адчайны каханак, небяспечны дуэлянт і тонкі палітык, дыпламат і адважны военачальнік, які асабіста прымаў удзел у бітвах Трыццацігадовай вайны, шведскага «Патопу» і Хмяльніччыны…
Гэтая кніга дазволіць чытачу наведаць Англію часоў рэвалюцыі, Францыю эпохі Рышэлье і Мазарыні, Галандыю, Бельгію, Германію, Аўстрыю, Малдавію, Рэч Паспалітую, перажыць разам з героем прыгоды на моры і на сушы, пабыць шкаляром, а затым і студэнтам універсітэта, пасяліцца ў вайсковым лагеры, прыняць удзел у баях і паядынках, павесяліцца на балях і ў жаночых пакоях, папрактыкавацца ў палітычных інтрыгах і, нарэшце, бліжэй пазнаёміцца са славутымі асобамі сусветнай гісторыі.
Пераканаўшыся, што ўсё ў парадку, Януш падышоў да Катарыны.
— Ці магу я сказаць міласцівай панне два-тры словы? — спытаў ён.
Дзяўчына пачырванела, але кіўнула. Малодшы Казаноўскі, які стаяў побач, вельмі не хацеў адыходзіць ад іх, таму Радзівіл быў вымушаны пайсці на грубасць.
— Міласцівы пан, — халодна звярнуўся ён да яго. — Я з паннай Патоцкай, а не з табой гаварыць хачу.
Шляхціц насупіўся, але адышоў.
— Дык што ваша княжацкая міласць хоча мне сказаць? — спытала дзяўчына.
— Тое, што прыгажосць яснай паненкі мне так засляпіла вочы, што я, акрамя вас, нікога не бачу…
— Хіба варта так казаць, калі ў вашай міласці ёсць іншая на думцы, — строга сказала Катарына, але так горача паглядзела на князя, што сэрца ў яго ледзь не выскачыла з грудзей.
— Панна мае ласку смяяцца з мяне, — сказаў Януш. — Бо не можа не бачыць, што толькі яна ў мяне і ў думках, і ў сэрцы.
Дзяўчына падняла на яго свае вялікія цёмныя вочы.
— Праўда? — прашаптала ціха-ціха.
— Бог сведка, — шчыра сказаў Радзівіл, які сапраўды сябе не памятаў ад таго гарачага пачуцця, якое зараз напоўніла яго душу да краёў. — Кахаю, кахаю так, што і словамі сказаць не магу… Панна Катарына… Касенька… каханая… скажы, ці ж любіш і ты? Ці ж выйдзеш за мяне?
Вішнёвыя губкі дзяўчыны радасна задрыжалі.
— Пра гэта трэба было б перш з маці, не са мной гаварыць, — усё ж сказала яна.
— Ды дзядзька Альбрэхт цяпер з ёй пра гэта размаўляе, — Януш кіўнуў у бок князя, які да гэтага часу шаптаўся з ваяводзінай.
Катарына трывожна паглядзела на маці, але ўбачыўшы, што тая не адводзіць радаснага позірку ад князя-канцлера, ухвальна ківаючы галавой на кожнае яго слова, шчасліва азірнулася на Януша:
— Выйду…
У князя ад шчасця ў галаве закруцілася. Не памятаючы сябе, ён упаў да ног дзяўчыны, пакрываючы пацалункамі яе рукі…
Вядома, такія паводзіны не засталіся па-за ўвагай прысутных. Імкнучыся не глядзець у бок Казаноўскіх, якія злосна зыркалі на яго, Януш накіраваўся на сваё месца за сталом, але дарогай сутыкнуўся з каралеўскім сакратаром.
— Бачу, ты, твая княжацкая міласць, усё ж паслухаўся маёй парады? — хітра прыжмурыўся святар.
Януш радасна сціснуў яго ў абдымках.
— Хадзем вып’ем, святы айцец, — прапанаваў ён. — Хачу падняць келіх за тваё здароўе.
Вядома, ксёндз радасна пагадзіўся. Ужо абвясцілі адзін за аднаго некалькі здравіцаў, а князь Альбрэхт ніяк не мог нагаварыцца з ваяводзінай. Калі Януш ужо пачаў хвалявацца, той нарэшце прыйшоў, але выглядаў устрывожаным.
— Ёсць трохі цяжкасцей з-за рэлігіі, — заклапочана растлумачыў ён. — Але нічога такога, з чым бы я не здолеў справіцца.
Януш здзіўлена азірнуўся на сакратара, які таксама вельмі здзівіўся такой вестцы.
— Пан ойча, можа, табе як духоўнай асобе ўдалося б хутчэй залагодзіць справу? — спытаўся ён. — А я б на падзяку не паскупіўся.
— Усё зраблю, — сказаў ксёндз, паклаўшы руку на сэрца. — Не ведаю, найяснейшы князь, што гэта за муха ўкусіла ваяводзіну…
— Значыць, пляменнік, мы ўсё вырашым, — рашуча сказаў літоўскі канцлер. — А зараз я б табе раіў ехаць дадому, пан Казаноўскі ўжо ладна выпіў і ваўком на цябе глядзіць. Каб гэтыя госці бядой не скончыліся, бо ты ж ведаеш, як кароль бярэ блізка да сэрца ўсё, што тычыцца яго ўлюбёнца.
— Я хацеў пагаварыць з панам Адамам, — разгублена сказаў Януш. — Але цяпер бачу, што лепш гэтую размову адкласці да раніцы.
З тым ён і пакінуў палац, развітаўшыся толькі з гаспадыняй, таму што пан каронны падкаморы ўжо на нагах не трымаўся.
На наступную раніцу Януш прачнуўся, калі яшчэ трэція пеўні не спявалі, ахоплены нейкай дзіўнай трывогай. Загадаў прынесці снедаць, але не мог змусіць сябе з’есці хоць кавалачак. Ускочыў тады на каня і панёсся да каралеўскага сакратара. Той яшчэ даглядаў ранішнія сны, але Радзівіл бязлітасна перапыніў гэты занятак.
— То што, пан ойча? — спытаў ён. — Ці ўдалося табе пераканаць ваяводзіну?
Сакратар доўга праціраў вочы, потым яшчэ нейкі час важдаўся ў ложку так, быццам ляжаў на распаленай патэльні, а ўстаючы, яшчэ і надсадна адкашліваўся, гледзячы на Радзівіла так, нібы бачыў яго ўпершыню. Нарэшце сказаў: