Забытая Першая сусветная вайна
- Автор: Галдзянкоў Міхаіл
- Год: 2015
- Язык: белорусский
- Год: Галіяфы
- Жанр: История
Электронная книга - «Забытая Першая сусветная вайна». Краткое содержание книги:
Яна была пабудавана ў Пецярбургу і ўзняла блакітны крыж Андрэеўскага сцяга ў красавіку 1916 года. Спраектаваў «Ваўка» Малінін, у будучыні — галоўны канструктар першых савецкіх лодак. Старэйшым афіцэрам быў прызначаны лейтынант Бахцін, які падчас камандавання лодкай «Пантэра» адкрыў лік савецкіх падводнікаў, але ў Першай сусветнай вайне супраць немцаў, а ў Грамадзянскай — на жаль, супраць учорашніх саюзнікаў: 31 жніўня 1919 года Бахцін патапіў брытанскі эскадраны мінаносец «Віторыя» («Vittoria»).
Галоўнай задачай расійскіх лодак у 1916 годзе лічыліся дзеянні супраць гандлёвых судоў, якія дастаўлялі са Швецыі ў Германію жалезную руду і метал. Перавозкі мелі стратэгічны характар, бо ўласных рэсурсаў для вядзення вайны Германіі не хапала. Расійскія падводнікі павінны былі ваяваць строга ў адпаведнасці з прызавым правам: лодка абавязана ўсплыць, спыніць транспарт і па дакументах вызначыць нацыянальнасць, характар ладунку, наяўнасць кантрабанды, а ў выпадку патаплення даць экіпажу магчымасць сысці ў шлюпкі.
Немцы, наадварот, бессаромна плавалі ў тэрытарыяльных водах Швецыі, усе знакі на трубах іх суднаў былі зафарбаваны, сцягі не ўздымаліся, а пасля выйсця з порту на бартах усталёўваліся шчыты, пафарбаваныя ў нейтральныя колеры. У дадатак з восені 1915 года некаторыя нямецкія лодкі былі ўзброены артылерыяй.
Гандаль прыносіў Швецыі велізарныя прыбыткі, і яна спакойна назірала за нямецкімі хітрыкамі. Больш за тое, шведы прыкрывалі нямецкія перавозкі сваім ваенным флотам. І гэтыя стасункі не пагоршыліся нават пасля таго, як нямецкі карабель «Метэор» улетку 1915 года памылкова атакаваў і сур’ёзна пашкодзіў шведскуюю лодку «Hvalen», прычым загінуў адзін нямецкі падводнік.
15 мая 1916 года Рэвель выправіў «Воўка» ў паход у раён шведскага порта Норчёпінг. Надвор’е стаяла выдатнае, на палове шляху да пазіцыі на глыбіныі 20 метраў афіцэры арганізавалі распіццё гарбаты пад грамафон, а потым каманда пераночыла. 17 мая а 4-й гадзіне раніцы судна ўзнялася на паверхню і рушыла да месца патрулявання.
Дзень стаяў сонечны і падводнікі, заўважыўшы ў далечыні белую пляму, тэрмінова сышлі пад ваду. Але гэта быў невялічкі параходзік з велізарным шведскім сцягам. Нічым не выдаўшы сваёй прысутнасці, «Воўк» цярпліва чакаў на здабычу.
У хуткім часе паказаўся чорны ценярыс, які выпускаў магутныя клубы дыму. Вялікі параход без сцяга і якіх-небудзь надпісаў моцна спяшаўся. Камандзір лодкі, палічыўшы, што судна без сцяга без сумневаў нямецкае, загадаў усплыць. Камендоры выскочылі на палубу і яшчэ па калена ў вадзе зрабілі два стрэлы перад суднам. Транспарт спыніўся і павольна ўзняў нямецкі сцяг. Каманда «Гера», так называўся параход, захоўвала сябе па-нямецку строга дысцыплінавана. На сігнал «Як мага хучэй пакінуць судна» немцы далі падцвярджальны сігнал, а праз 2 хвіліны 23 чалавекі, як гарох, скаціліся ў шлюпкі і адышлі ад борта.
Вахтавы афіцэр лейтынант Падэрні загадаў нямецкаму капітану прывезці карты і дакументы з судна, а на лодцы ўзняць Андрэеўскі сцяг, каб паказаць, што расійскі флот выйшаў у мора. Нямецкі капітан выканаў загад і, падняўшыся на лодку, падаваўся абсалютна спакойным, але калі праз сем хвілін пасля выбуху тарпеды яго «Гера» ўстала вертыкальна і пайшла на дно, ён не вытрымаў і закрыў твар рукамі.
Тым, хто застаўся ў шлюпках, абвясцілі, што яны вольныя, абрадаваныя немцы адсалютавалі, узняўшы фуражкі…
Усё адбылося ідэальна на ўзорным узроўні, быццам паводле падручніка.
Аднак некалькі пазней сігнальшчыкі заўважылі пераскоп падводнай лодкі, і «Воўк» тэрмінова сышоў пад ваду. Пераладаваўшы тарпедны апарат і пачакаўшы пару гадзін, лодка ўсплыла пад пераскоп, і камандзір убачыў літаральна побач яшчэ адзін параход пад назвай «Колга», але зноў без знакаў адрознення. Нягледзячы на тое, што заставалася небяспека нямецкай атакі, капітан Месэр вырашыў усплыць. Параход пасля некалькіх стрэлаў спіныўся, але калі агонь сціх, даў поўны ход. «Воўк» у падобнай сітуацыі меў права страляць і зараз жа выпусціў тарпеду, якая трапіла ў сярэдзіну корпуса. Ля борта ўзняўся велізарны слуп вады, а калі ён асеў, «Колга» спынілася і рэзка пачала хіліцца. На палубу выбеглі людзі і пачалі пускаць шлюпку.
Тым часам на даляглядзе паказаўся дымок, і лодка не стала чакаць, пакуль непаслухмяны параход патоне. Развіўшы поўны ход, субмарына заспяшалася на перахоп новага транспарта. Чаканні спраўдзіліся — ім апынулася нямецкая «Б’янка».
Капітан «Б’янкі», зразумеўшы, што з «Ваўком» не пажартуеш, паслухмяна выканаў усе загады. Каб ашчадзіць час, параход патапілі тарпедай. У момант выбуху на ім спрацаваў гудок, які замоўк, толькі захлынуўшыся ў хвалях. Гэта быў своеасаблівы салют бліскучаму поспеху расійскай падводнай лодкі, якая за дзень знішчыла больш суднаў, чым усе субмарыны на Балтыцы за два папярэдніх гады. Другі нямецкі капітан з палубы «Ваўка» сумна слухаў сігнал свайго парахода. Да месца атакі падышлі два «шведы» і здалёк назіралі за тым, што адбываецца. Толькі пасля адыхода «Ваўка» яны заняліся выратаваннем людзей на шлюпках.