На новы парог

— Вот гэтак і шкодзяць людзі сабе, што, добра не разабраўшыся, усякія эксперыменты робяць...— прамовіў Гаптар.— То прывозяць, то зводзяць... Але ж ты разумны, слоў купляць табе не трэба, дык узяў бы напісаў куды, каб спярша добра падумалі, а потым ужо нешта рабілі... Ці ты толькі тут, на сваім сметніку, смелы? Толькі дзяцей ці нас, старых, умееш высміхоўваць?

— Надта ўжо засмяяў я вас! — суцішваючы крок каля сваёй сядзібы, агрызнуўся Блін.— Усе ж не могуць быць такія маўчуны, як ты. Некаму ж трэба і пасмяшыць вас, пацешыць. А то часам і палячыць вас, зрабіць прывіўку...

Гаптар нічога не адказаў. Не, не пакрыўдзіўся, што Блін пстрыкнуў па носе. Хто чым, а Блін век языком славен. Каб не яго язык-мянташка, дык на яго і не зважалі б. А то ўсе ўсюды яго ведаюць, можа, і больш, чым каго другога з Бабчынага Скону.

Ледзь не так што зрабі, скажы, не так ступі, дык і пекане! І старога, і малога! І свае асцерагаюцца гэтага языка, і чужыя. А надта тыя з Бабчынага Скону, што жылі тут, а потым выехалі ў гарады, у вялікія вёскі. Як заявяцца сюды ў госці і пачнуць хваліцца, дык Блін тады іх проста з'ядае... А вот нядаўна першы пусціў чутку: ляснік Лабуня да ўдавы Гэлькі ходзіць. «Бо Лабуня на худой жонцы мазалі нацёр, дык яму дактары прапісалі мяккую кабету. Вот і лечыцца ён з Гэлькаю...»

З леташняга года Блінаў язык не толькі пацеха для яго, Гаптара. Летась Блін высмеяў яго большага сына, Гіполіка. Дык і затаілася ў яго крыўда: ну з другіх — і са сватоў, і з яго самога — пацешвайся сабе, але з сына-інжынера, лічы, з самага вучонага чалавека з вёскі? Не, гэта ўжо залішне. Ды за што зняважыў? За тое, што той на машыне дадому прыехаў, у белым касцюме, меншаму дзіцяці гаршчочак і белай мяккай паперы ўзяў, што жонка называе яго не Гіполікам, а Ігарам... «Ты во які пан! — чапляўся Блін.— А бацька твой тут без святла жыве... Ці табе гэта ўсё роўна? Вам абы кумпяк ды садавіны ад бацькі ўзяць?!»

Гіполь каторы ўжо час дадому і вачэй не паказвае...

Падышлі, сталі ля Блінавых варот. У Блінавай хаце шмат жыве людзей: старая Блініха, маці, кабета пад восемдзесят гадоў, яе сын, во гэты Блін, яго жонка-пенсіянерка, тры сталыя сыны-халасцякі і дзве сталыя незамужнія дочкі. Самая вялікая на сённяшні дзень у Бабчыным Сконе сям'я — восем чалавек. Сем чалавек жыве ў Найдзёнаў, шэсць — у Лабуні, пяць — у яго, Гаптара, і ў пастуха Даргевіча; Гэлька мае трое дзяцей-сірот; старыя Суніцкія жывуць удваіх; Стэфусіха засталася адна.

Гэтая Блінава хата — не абы-якая хата. Яна першая ў Бабчыным Сконе. Калі адразу пасля вайны Блін ставіў, а потым пачаў і жыць у ёй, дык усе астатнія сядзелі яшчэ ў зямлянках. І калі было холадна зімою ў зямлі, дык прыходзілі да яго грэцца, а дзяцей нават пакідалі і нанач.