Населены востраў

— Нікталёпія, — прабурчаў Доктар. — Давайце запальваць сьвятло. Дурніца. Ён нас бачыць, а мы яго ня бачым. — Ён намацаў перад сабой запалкі і стаў чыркаць адну за другой. Яны ламаліся.

— Так, — сказаў Мэма. — Вядома, дурніца. Адсюль ён або выйдзе нашым, альбо ня выйдзе зусім.

— Дазвольце... — Максім працягнуў руку, адабраў у Доктара запалкі і запаліў сьвечку.

Усе зажмурыліся, прыкрываючы далоньню вочы. Доктар неадкладна запаліў.

— Распранайцеся, — сказаў ён, трашчачы люлькай.

Максім сьцягнуў цераз галаву брызэнтавую кашулю. Усе ўтаропіліся на ягоныя грудзі. Доктар выбраўся з-за стала, падышоў да Максіма і пачаў круціць яго ў розныя бакі, абмацваючы моцнымі халоднымі пальцамі. Было ціха. Потым доўгавалосы сказаў зь нейкім шкадаваньнем:

— Прыгожы хлопчык. Сын у мяне быў... таксама...

Яму ніхто не адказаў, ён цяжка падняўся, памацаў у куце, зь цяжкасьцю падняў і паставіў на стол вялікую аплеценую бутлю. Потым выставіў тры куфлі.

— Можна будзе па-чарзе, — патлумачыў ён. — Калі хто хоча паесьці, то сыр знойдзецца. І цыбуля...

— Чакайце, Лясьнік, — раздражнёна сказаў шыракаплечы. — Адсуньце бутэльку, мне нічога не відаць... Ну, што, Доктар?

Доктар яшчэ раз прайшоўся па Максіме халоднымі пальцамі, ахінуўся дымам і сеў на сваё месца.

— Налі мне, Лясьнік, — сказаў ён. — Такія абставіны трэба запіць... Апранайцеся, — сказаў ён Максіму. — І не ўсьміхайцеся, як травеньская ружа. У мяне будзе да вас некалькі пытаньняў.

Максім апрануўся. Доктар сербануў з куфля, зморшчыўся і спытаў:

— Калі, кажаце, у вас стралялі?

— Сорак сем дзён таму.

— З чаго, вы кажаце, стралялі?

— Зь пісталета. З армейскага пісталета.

Доктар зноў сербануў, зноў зморшчыўся і прамовіў, зьвяртаючыся да шыракаплечага:

— Я б галаву даў на адсячэньне, што ў гэтага малойчыка сапраўды стралялі з армейскага пісталета, прычым зь вельмі кароткай дыстанцыі, але ня сорак сем дзён таму, а па меншай меры сто сорак сем... Дзе кулі? — спытаў ён раптам Максіма.

— Яны выйшлі, і я іх выкінуў.

— Слухайце, як вас... Мак! Вы хлусіце. Прызнайцеся, як вам гэта зрабілі?

Максім пакусаў губу.

— Я кажу праўду. Вы проста ня ведаеце, як у нас хутка гояцца раны. Я ня хлушу. — ён памаўчаў. — Зрэшты, мяне лёгка праверыць. Разрэжце мне руку. Калі надрэз будзе неглыбокі, я зацягну яго за дзесяць-пятнаццаць хвілін.

— Гэта праўда, — сказала Ордзі. Яна загаварыла ўпершыню за ўвесь час. — Гэта бачыла я сама. Ён чысьціў бульбу і абрэзаў палец. Праз паўгадзіны застаўся толькі белы шнар, а на другі дзень наогул ужо нічога не было. Я думаю, ён сапраўды горац. Гэл распавядаў пра старажытную горскую мэдыцыну, яны ўмеюць загаворваць раны.

— Ах, горская мэдыцына... — сказаў Доктар, зноў ахутваючыся дымам. — Ну, што ж, дапусьцім. Праўда, парэзаны палец — гэта адно, а сем куляў ва ўпор — гэта іншае, але — дапусьцім... Тое, што раны зарасьлі так пасьпешліва, — ня самае дзіўнае. Я хацеў бы, каб мне патлумачылі іншае. У маладым чалавеку сем дзірак. І калі гэтыя дзіркі былі сапраўды праробленыя сапраўднымі пісталетнымі кулямі, то, прынамсі, чатыры зь іх — кожная паасобку, заўважце! — былі сьмяротнымі.