Мур

   - Ды не, не, ты вельмi добры, мiлы Люсьен, але Рыры ўжо вялiкi. Ён i сам усё можа, калi захоча; не трэба, каб ён прывыкаў разлiчваць на iншых.

   Аднойчы панi Флёр'е нечакана сказала Люсьену:

   - Можа быць, ты думаеш, што Рыры табе ўдзячны за ўсё, што ты робiш? Дык вось, мой маленькi, - не; ён кажа, што ты задзiраеш нос, Мне гэта твая цётка Берта сказала.

   Мацi гаварыла вельмi мiлагучным тонам i з вельмi лагодным выглядам, i Люсьен зразумеў, што яна шалее ад гневу. Гэта яго цьмяна заiнтрыгавала, але ён не знайшоў, што адказаць. Назаўтра i паслязаўтра ён быў вельмi заняты ўрокамi, i гэта гiсторыя вылецела ў яго з галавы.

   Але ў нядзелю ранiцай ён раптам адклаў пяро i падумаў: "Хiба я задзiраю нос?" Была адзiнаццатая гадзiна, Люсьен сядзеў за сталом i глядзеў на ружовых чалавечкаў на крэтоне, якiмi былi абабiтыя сцены; ён адчуваў на левай шчацэ сухую, запыленую цеплыню першага красавiцкага сонца i на правай - густое, цяжкае цяпло радыятара. "Хiба я задзiраю нос?" Адказаць было цяжка. Люсьен пастараўся прыгадаць сваю апошнюю сустрэчу з Рыры i бесстаронне ацанiць свае паводзiны. Ён схiлiўся тады да Рыры i з усмешкай прамовiў: "Цямiш? Калi не цямiш, стары, дык не бойся, так i скажы, - мы зараз усё ўладзiм". Крыху пазней, зрабiўшы памылку ў нейкiх надта ўжо далiкатных разважаннях, ён хмыкнуў: "Часам i са мною здараецца". Гэты выраз ён наследаваў ад свайго бацькi i лiчыў яго вельмi забаўным. Але ўвогуле ўсё гэта было не варта трох грошаў. Люсьен зноў падумаў: "Хiба я задзiраў нос, калi казаў яму гэта?" Ён так доўга шукаў адказу, што раптам перад iм узнiкла нешта белае, круглае i мяккае, як абрывак воблака: гэта была тая думка, што ўзнiкла ў яго ў той дзень, - ён сказаў: "Цямiш?" - i яна сядзела ў яго ў галаве, хоць ён не мог нi ўсвядомiць яе, нi апiсаць. Ён зрабiў адчайнае намаганне ўбачыць гэтае воблака, але нечакана адчуў, як некуды падае ўнiз галавой, i апынуўся ў густым тумане; ён нават сам быў гэтым туманам, гэтым белым, вiльготным, гарачым мроiвам, ад якога пахнула пральняй. Яму хацелася вырвацца з воблака, адступiць назад, але смуга не адпускала. Ён падумаў: "Гэта я, Люсьен Флёр'е, я ў сваiм пакоi, я раблю задачу па фiзiцы, сёння нядзеля". Але думкi раставалi ў мроiве i рабiлiся такiя ж самыя белыя. Ён схамянуўся i пачаў пiльна разглядаць чалавечкаў на шпалерах: дзве пастушкi, два пастухi i Амур. Потым знянацку сказаў сам сабе: "Я... я..." - нешта ледзь чутна шчоўкнула, i ён прачнуўся ад доўгага сну.