Загоны
- Автор: Яновіч Сакрат
- Год: 1969
- Язык: белорусский
- Год: Галоўнае праўленне Беларускага грамадска культурнага таварыства
- Жанр: Современная русская и зарубежная проза
Электронная книга - «Загоны». Краткое содержание книги:
Пакуль паслаў — перапісваў колькі разоў, незадаволены зграбнотаю літараў або гатункам паперы.
Неяк у лістападдзе, хоць і надзіва цёплае тады, аднак мокрае ды ветранае начамі, спатрэбіліся добраахвотнікі для перапісу насельніцтва і рэгуляцыі пашпартнае сістэмы. Юрка, як апошні дурань, амаль напрасіўся, каб прынялі і яго, бо дачуўся, што іх групе прызначаны менавіта Навамесцкі квартал. Ён убачыў сябе жаданым госцем у хаце з ганкам... Але здарылася зусім іначай, каб не сказаць — небяспечна.
Паблізу таго дома з восьмым нумарам нейкія хлапчукі забаўляліся непрыстойнымі жартамі, кпінамі, з дзяўчыны, у якой — гэта страшэнна Юрку ўразіла — голас нагадваў Танін. «Скажу тваёй маме!» — спрабавала яна суцішыць гарластага ды рыжага. «Хі-хі-хі, твой нарачоны стаяў на каленях у куце!» — дапякаў той.
Яна пабегла да веснічак. Хтосьці з іх падставіў ёй нагу, але ёй удалося спрытна пераскокнуць цераз яе.
— Адчапіцеся! — пабараніў яе Юрка.
— А гэта што за ён?! — набычыліся падшыванцы. — Не наш! Без мамы! — I сталі азірацца.
Рыжы падышоў да Юркі і даў яму кулаком па барадзе. Злёгку, дзеля постраху. Вочы ў Юркі забуксавалі. Ён ніколі так не раззлаваўся ні перад тым, ні пасля: ляснуў гарласціку па вуху, ажно рука знямела! Кінуў папку з паперамі, хапіў чортведама кім пастаўленую тут бочачку і шпурнуў яе ў зграю — яна рассыпалася на ляту, клёпкі паляцелі, як асколкі. Хлапчыскі далі драпака.
Юрка пабег таксама, хоць сам не ведаў чаго.
Па свае паперы ён вярнуўся потым, астыўшы. Насядаў вечар з палахлівым шахатаннем у аголецых садках, і ўпоцемку беляхцелі яны на падабенства тых лістовак, што ў акупацыю скідалі савецкія самалёты.
* * *
Бывае так, што нам трэба не самога кахання, але трлькі пачуцця нейкае закаханасці, Накшталт кахання свайго кахання!..
Юрку не падабаўся механічны тэхнікум, і, каб не боязь бацькоў і смеху сяброў, ён пакінуў бы вучэнне неадкладна, ужо ад наступнага ўрока, і наняўся б у памочнікі да нейкага слесара, каб займацца тым, што любіць, і чытаць цікавыя кніжкі. Вучыўся, аднак, угаворваючы самога сябе, што так жадае Таня, што толькі так ён можа яе сустрэць. Гэта была баязлівасць з боку Юркі, якую ён хаваў перад самім сабою. Ён яшчэ не ведаў, што будзе праклінаць тую нядзелю ў царкве, калі ўбачыў Таню, бо не зведае сапраўднага кахання, да якога не можа таго быць, каб не імкнуўся!
Як жа лёгка растлумачыць былое і як жа немагчыма прадбачыць будучае!
ХІІІ
Да Юркі не вельмі даходзіла тое, што чыстае і вартаснае ў адным чалавеку бывае абыякавым другому, а часам калі не камічным, дык, прынамсі, неістотным. Яму ўяўлялася, што шчасце аднаго чалавека механічна ўзбагачае ўсіх, паляпшае людзей. Юрка задумваўся аб будучай гутарцы з Таняй, такой цудоўнай, што дні чакання гэтае гутаркі сталіся днямі, калі моцна свяціла сонца, квітнелі на небе валошкі —туста-густа, а восень разадзелася, бы паненка-вясна.
Ён перажываў такую шчаслівасць, якую лепш было б назваць шчасцем ад няпэўнасці. Нічога не засмучала яго. Хто спадзяецца шчасця, той усюды бачыць праявы яго — у весялосці і плачы, ва ўдачы і горы, усмешцы і трывозе.
— Юрка! — скажа Таня.
— Добры вечар, Таня!
— Прабач мне, Юрка! Я не магла адпісаць табе. — Танечка, гэта ты прабач мне! У цябе, пэўна, былі непрыемнасці дзеля майго ліста?
— Ой, аб чым мы гаворым, Юрачка!
— Ты была далёка, Танечка!
— Не кажы так, Юрка!
— Таня, я вельмі рады!..
— I я.
— Мне не верыцца, Танечка, што я з табою...
— Юрка, я ўсё перадумала.
— Калі мне было цяжка, Таня, я глядзеў на паўночнае неба, пад якім мы цяпер абое...
— Гэта праўда, Юрачак.
— Ах, Таня, Таня...
— Я чакала сустрэчы з табою, Юрачка!
— А я баяўся, што ты не пажадаеш болей бачыць мяне...
I Юрка правядзе Таню да ейнае хаты. Яна скажа, устрывожыўшыся, бы матылёчак:
— Юрка, не праводзь мяне далей, бо яшчэ хто пабачыць нас.
— Добра, Таня.
— Мне час дамоў, Юрка.
— Я пайду ўжо, Таня.
Яны змовяцца наконт заўтрашняга спаткання каля чарамшыны, што за каменнай абмуроўкай даўняе цэркаўкі са святымі іконамі, перад якімі, калі стануць дарослымі, возьмуць шлюб, і ён падорыць ёй блакітны букет валошак, і праспявае ім песню жаўрук, шэрая птушка ў векавечнай прасторы...