Прызнанне левага крайняга
- Автор: Катюшенко Михаил Петровича
- Год: 1990
- Язык: белорусский
- Жанр: Советская классическая проза
Электронная книга - «Прызнанне левага крайняга». Краткое содержание книги:
— Дзякуй табе за цудоўны вечар,— сказала яна.— Мне спадабалася.
— Які цудоўны?!. Нагаварыў абы-чаго.
Яна засмяялася.
— Бывае, а мне сапраўды было прыемна.
Калі мы прыехалі і ўвайшлі ў пусты, сонны замак, я прапанаваў:
— Зойдзем да мяне.
Сам не ведаю, як у мяне вырваліся гэтыя словы.
I адчуў дотык яе гарачай рукі.
— Не трэба. Прыходзь лепей заўтра слухаць музыку.
— Прабач, гэта ў мяне вырвалася міжволі. Добрай ночы.
Я быў удзячны ёй за яе адмову...
14
Ноч навальваецца нечакана, за вокнамі шчыльная шэрая сцяна дажджу. Я пільна гляджу ў цемру, быццам што-небудзь убачу ў ёй. Цемра бясконцая, як космас. Яна аб’ядноўваецца з цемрай тае начы, якая мяне душыла насля пахавання Юркі (твар ягоны быў спакойны, малады. У жыцці ён ніколі гэтак ме выглядаў). Я знаходзіўся ў маленькім пакойчыку з абдрапанымі сценамі, на жалезным ложку. Побач — ваенная форма, лейтэнанцкія пагоны на гімнасцёрцы. У вушах усё яшчэ гучалі словы Васільева:
— Каб выратаваць цябе, трэба строгае пакаранне. Арышт... Ні больш ні менш. Ты афіцэр і павінен адказваць за ўсё па-афіцэрску...
Так, я ж на самой справе афіцэр. Памятаю, як ля варот вайсковай часці ўнутраных спраў, куды мяне своечасова схавалі, хадзіў прадстаўнік арміі і пытаўся ва ўсіх, каго толькі сустракаў, ці не служыць у гэтай часці Кастусь Паўловіч, але папярэджаныя людзі толькі здзіўляліся, маўляў, упершыню чуем. Спробы армейскага клуба забраць мяне ў свае рады закончыліся правалам. Я застаўся дынамаўцам, і тут не абышлося без прыгод (ваенкома, які парушыў нейкі парадак па маім прызыве, тэрмінова адправілі на пенсію). I вось каля мяне афіцэрская форма, я ўглядаюся ў задушлівую цемру і думаю, калі я і сапраўдны афіцэр, то чаму ў мяне няма нічога афіцэрскага пад рукой?..
— Мы схаваем цябе на гаўптвахце, пакуль сціхне. Ніякі карэспандэнт цябе не знойдзе,— кажа Васільеў.— Ты ведаеш, цяпер ім далі гэткую волю, што ніхто не хоча з імі звязвацца. Пісака ўвесь час тырчыць у Цэнтральным савеце, распытвае пра цябе, але дрэннага ніхто сказаць не можа. Пісьмо і словы ўрача нічога яму не дадуць. Я ўпэўнены. Ніхто нічога не дакажа.
— Мне на гэта напляваць...
Ён моцна страсянуў мяне за плячо.
— Што ты гаворыш?! Вазьмі сябе ў рукі.
— Надакучыла браць сябе ў рукі. Увесь час чую адно і тое ж — вазьмі сябе ў рукі. А калі я не хачу?
Выгляд у Васільева стаў крыху разгублены.
— Дзіўна, я ўвесь час лічыў, што ты сур’ёзны чалавек, выдатна ведаеш, чаго хочаш. Я з табой, як мне здаецца, гавару нармальным тонам, а ты... Зразумей, у жыцці будзе нямала момантаў, калі захочацца апусціць рукі. Калі гэта здараецца ў старасці — чорт з ім, можна апускаць... Але цяпер, у тваім становішчы, калі наперадзе вялікая дарога ў спорце, у жыцці, калі ты лічышся амаль што першым нумарам... Не, гэта недаравальна, я прашу цябе, зразумей гэта як мага хутчэй.
Я прамаўчаў. Я не меў права псаваць ягоны настрой.
I вось — бясконцая, касмічная цемра. Крокі вартавога за дзвярыма. Вечарам ён прынёс мне вялізны кавалак мяса.
— У вашай канторы так усіх кормяць? — спытау яў сяржанта.
Той усміхнуўся:
— Вас загадана карміць, як на зборах. Начальства папярэдзілі, што трэба зберагчы вашы сілы, іначай з іх здымуць галовы.
Усю ноч да самай раніцы я гнаў думкі пра Веру. А можа, усё ж такі варта было пазваніць ёй, можа, у яе яшчэ нічога не было ці наогул не атрымалася з тым дыпламатам? Можа, яна звоніць мне, а я тут...
Раніцой, калі я, як палонны, хадзіў на двары ў гімнасцёрцы без рамяня, мяне паклікаў дзяжурны:
— Вас тэрмінова да тэлефона.
— Хто?
— Ваш бацька. Начальства загадала паклікаць вас да тэлефона.
Я прайшоў у дзяжурны пакой, узяў у рукі трубку.
— Што з табой здарылася?
У бацькі надзіва ўсхваляваны голас.
— Усё нармальна.
— Я ўчора вечарам выпадкова ўключыў тэлевізар і са свайго кабінета пачуў, што ты не ўдзельнічаеш у гульні (тады я яшчэ не ведаў, што бацька мой балельшчык). Захварэў?
— Як табе сказаць...
— Я званіў у «Дынама», мне сказалі, што ў цябе ваенныя зборы.
Я ўздыхнуў вальней.
— Табе правільна сказалі, тата. У мяне ваенныя зборы,— я падміргнуў дзяжурнаму.— Ты ж ведаеш, што я афіцэр унутраных войск. У нас таксама бываюць зборы...
— У самым разгары сезона. Дзіўна... I калі гэта скончыцца?
— Як загадае начальства. Думаю, нядоўга.
Бацька замоўк. Відаць, ацэньваў сітуацыю.
— Я прашу цябе аб адным. Ты не знікай, звані мне. Апошнім часам не вельмі добра сябе адчуваю. Нейкая страшэнная стомленасць...
— Добра, я пазваню ў бліжэйшы час. Ты беражы сябе.