Pomniejsze bóstwa [Small Gods - pl]

— Wystarczy ci popatrzeć, żeby je zapamiętać? — zdziwił się Urn.

— Tak.

— Cały zwój?

— Tak.

— Nie wierzę.

— W słowie LIBRYM przed wejściem do tego budynku pierwsza litera ma odłupany rożek u góry — powiedział Brutha. — Xenon napisał Refleksje, stary Arystokrates napisał Frazesy, a Didactylos uważa, że Dyskursy Ibida są głupie. Odległość od sali tronowej tyrana do biblioteki wynosi sześćset kroków. Jest…

— Ma dobrą pamięć, trzeba mu to przyznać — zauważył Didactylos. — Pokaż mu jeszcze kilka zwojów.

— Skąd mamy wiedzieć, że je zapamiętał? — odezwał się Urn głosem pełnym powątpienia, ale rozwinął pergamin z twierdzeniami geometrycznymi. — Nie umie czytać. A gdyby nawet umiał czytać, to nie umie pisać.

— Będziemy musieli go nauczyć.

Brutha spojrzał na zwój pełen wyrysowanych map. Zamknął oczy. Przez moment nierówne linie granic lśniły na wewnętrznej stronie powiek, aż wyczuł, że zapadają mu w umysł. Wciąż gdzieś tam były — w każdej chwili mógł je przywołać. Urn rozwinął następny zwój: obrazki zwierząt. Następny: rysunki roślin i dużo pisma. Następny: tylko pismo. Następny: trójkąty i różne inne. Utrwalały się w pamięci. Po jakimś czasie przestał sobie zdawać sprawę, że rozwijają się przed nim kolejne zwoje. Patrzył tylko.

Zastanawiał się, ile potrafi zapamiętać. Ale to przecież bez sensu. Pamiętał po prostu wszystko, co widział — blat stołu czy zwój pokryty pismem. W słojach i barwach drewna było tyle samo informacji co w Refleksjach Xenona.

Mimo to odczuwał pewną ociężałość myśli, wrażenie, że gdyby nagle odwrócił głowę, pamięć chlusnęłaby uszami.

Urn sięgnął po pierwszy z brzegu zwój i rozwinął go częściowo.

— Opisz, jak wygląda Wieloznaczna Puzuma — zażądał.

— Nie wiem — odparł Brutha. Zamrugał.

— No to pan Pamiętliwy jest załatwiony.

— On nie umie czytać, mój chłopcze. To nieuczciwe — upomniał siostrzeńca filozof.

— No dobrze. Chodzi mi o… o czwarty obrazek w trzecim zwoju, jaki ci pokazałem.

— Czteronogie zwierzę skierowane głową w lewą stronę — powiedział Brutha. — Duża głowa, podobna do kociej, szerokie barki i tułów zwężający się do tyłu. Ciało pokrywa deseń jaśniejszych i ciemniejszych kwadratów. Uszy bardzo małe, leżące płasko na głowie. Ma sześć wąsików. Ogon gruby. Tylko tylne łapy mają pazury, po trzy na każdej łapie. Przednie łapy tej samej długości co głowa i przyciśnięte do tułowia. Pas gęstej sierści…

— To było pięćdziesiąt zwojów temu — szepnął Urn. — Oglądał go przez sekundę czy dwie.

Spojrzeli na Bruthę. Chłopiec znów zamrugał.

— Wiesz wszystko? — spytał Urn.

— Nie mam pojęcia.

— Masz w głowie pół biblioteki!

— Czuję się… trochę…