Багуслаў Радзівіл

Гарадскі кат, які наглядаў яшчэ і за прыборкай вуліц, нарэшце ўзяўся выконваць і гэтыя свае абавязкі, што трохі не вязаліся са звыклым уяўленнем пра яго паважнае рамяство, узяўшы сабе ў помач зняволеных і салдатаў. Месцічы ліхаманкава хавалі жывёлу ў хлявах, каб не гадзіла на толькі што вычышчаных вуліцах і не псавала сваім іржаннем, рыканнем, бляяннем ды рохканнем агульны святочны настрой. Сумеснымі намаганнямі старажытны горад нібы зноў на свет нарадзіўся. Упрыгожаны харугвамі, святочнымі аркамі, папяровымі гірляндамі і, галоўнае, шчырымі ўсмешкамі жыхароў, ён быў гатовы сустрэць свайго ўладара.

26 верасня 1634 года апоўдні кароль меўся ўрачыста ўехаць у Львоў, і ўжо з раніцы вакол галоўных варот просты люд і радцы магістрата чакалі прыбыцця гаспадара. Салідныя месцічы займалі месцы на шляху каралеўскага картэжу, а самыя салідныя абляпілі вокны дамоў на самой плошчы Рынак, дзе мелася адбыцца кульмінацыя святочнай дзеі.

Каля акна адной з камяніц, з якога звісала гіганцкая чырвоная харугва з вышытым белым арлом, сядзелі дзве жанчыны. Нягледзячы на свята, старэйшая была ў простай чорнай удовінай адзежы, а малодшая — у святочнай сукенцы, пашытай з недарагога жоўтага камлоту, які так любілі насіць людзі сярэдняга дастатку, і ў сіняй палярыне, падбітай лісіным футрам. Тонкую шыю абвівалі дзве ніткі фальшывых жамчужын, на вырабе якіх набілі руку мясцовыя ўмельцы, выкарыстоўваючы для гэтага шкляныя шарыкі, пакрытыя клейкай сумессю з экстрактам рыбінай лускі. Але ў гэтай сціплай абгортцы хавалася цудоўная дзявочая прыгажосць, на якую захоплена глядзелі і сталыя мужчыны з пышнымі бародамі, і бязвусыя юнакі. Пэўнае знешняе падабенства жанчын сведчыла аб тым, што гэта былі маці і дачка. Нягледзячы на агульны святочны настрой, размова, якую яны ціха вялі між сабой, была невясёлая. Сабраўшы разам урыўкі іх фразаў, старонні слухач мог бы зразумець, што жанчыны знаходзяцца ў цяжкім становішчы пасля смерці іх мужа і бацькі — львоўскага купца Лушкоўскага.