Высокае неба ідэала
- Автор: Вярцінскі Анатоль
- Год: 1979
- Язык: белорусский
- Год: Мастацкая літаратура
- Жанр: Современная русская и зарубежная проза
Электронная книга - «Высокае неба ідэала». Краткое содержание книги:
Кніга «Пры святле маланак» дыктавалася, як я ўжо гаварыў, сапраўднай любоўю, і натуральна, што ў ёй б'ецца жывое сумленне, што на яе старонках мы знаходзім знішчальныя сарказмы, што ў ёй гучаць «нянавісць, абурэнне і пагарда». Аўтар яе — паэт-грамадзянін, мастак-рэаліст, і ён бязлітасна зрывае ўсе і ўсялякія маскі (у кнізе ёсць верш, які так і называецца «Маскі» і ў якім паэт паказвае вельмі багатую калекцыю масак), выкрывае ўсе і ўсялякія падробкі (прыгадаем таксама верш «Асцерагайцеся падробкі»).
Вернемся зноў да «Жыцця майго...». Ідзе, мопса быць, самая пранікнёная, самая задушэўная частка «споведзі». Інвектыва, высокія гнеўна-выкрывальніцкія ноты абарваліся шматкроп'ем і саступілі месца радкам іншай танальнасці, іншага зместу:
Гаворыць само сумленне. Гучыць голас абвостранага да мяжы пачуцця адказнасці за ўсё на зямлі і звязанага з гэтым пачуцця віны за ўсё, у чым вінаваты і ў чым не вінаваты, быць можа, паэзія і паэт.
Атрымалася так, што кнігу «Пры святле маланак» я чытаў у адзін і той жа час з вершамі Сесара Вальеха, сабранымі ў кнігу «Чорныя герольды» і нядаўна выдадзенымі на рускай мове ўпершыню. Я знайшоў у гэтых кнігах шмат агульнага, сугучнага. Яны пераконвалі, што ясенінскія словы «Паэты — усе адной крыві...» маюць усё ж пад сабой глебу. Трэба ўдакладніць хіба — сапраўдныя паэты. Паэты, наш і паўднёваамерыканскі, перагаворваліся паміж сабой на ўзаемна блізкай мове, кожны з іх памагаў мне лепш зразумець адзін аднаго. Праўда, Пімен Панчанка з яго грамадзянскай моцай не дазваляе сабе «слодыч болю» («слодыч болю ядам залівае маю гартань» — піша Вальеха). Але абодва паэты ідуць, «спатыкаючыся сярод зор» (словы Вальеха, але яны так стасуюцца да верша «За вогненнымі вякамі» П. Панчанкі), і ў абодвух паэтаў бывае такое адчуванне, «калі ўсе грудзі — суцэльнае сэрца». Гэтыя словы таксама належаць Вальеха. Ён піша ў вершы «Хлеб наш»:
Бачыце, як блізкі «Хлеб наш» да «Жыцця майго...». А вось поўныя таго ж палкага альтруізму, самаахвярнай адданасці людзям радкі з другога верша П. Панчанкі — «Капайце ў сэрцы маім магілу...»:
І, нарэшце, апошні, заключны акорд верша «Жыццё мае...»:
Для паэта характэрны зварот да племя «младого, незнакомого», да юнацтва, характэрна гэтае вось: «Жыві і вер». Ён верыць. У справядлівасць. У лепшае заўтра. У высокі ідэал чалавечага жыцця. У паэта, я сказаў бы, вельмі развіта пачуццё «трэцяй рэчаіснасці», г. зн. будучыні, інакш кажучы, пачуццё ідэалу. І для яго будучыня — не ружовая утопія, не манілаўскі лужок і не гучныя словы «языкачосаў безадказных», аматараў «бадзёра каркаць». Яна для паэта — зямное жыццё, дзе паспяваюць да чалавека «раней за гора па дзве хвіліны», дзе ведаюць «сінюю роснасць», дзе няма «рабства чаркі, паперкі, блату, біркі званняў і крэслаў чынуш», дзе людзі пазбавіліся «ад шаблонных слоў, ад папугайных паўтарэнняў», дзе ў пашане «ісціны простыя, як хлеб, і праўдзівыя, як плач дзіцяці».
Паэт зноў і зноў звяртаецца да сваёй галоўнай тэмы — як жыць, і раіць нам, пераконвае нас: