Лясная дарога
- Автор: Разанаў Алесь
- Год: 2005
- Язык: белорусский
- Год: Логвінаў
- ISBN: 985-6701-91-0
- Жанр: Современная русская и зарубежная проза
Электронная книга - «Лясная дарога». Краткое содержание книги:
Быццам вандроўныя месцы, вы пераходзіце з мовы ў мову, з падзеі ў падзеі, ca зместу ў змест.
Вы адлучаеце ад адной паловы прасторы яе лагчыны i выспы i далучаеце да другой, але ўсе роўна зямлі, хто арэ яе, хто засявае i хто кладзецца ў яе.
Вам нешта пярэчыць i ўпарціцца— i ў рэчаіснасці, i ва ўчынках, i, пэўна, якраз таму вы абіраеце тое, што ўпарціцца i пярэчыць, сваім неспадманлівым арыенцірам, i сіла, што вас вызначае ўсюды, здзяйсняе i кліча тое, што не павінна здзяйсняцца i наставаць.
Прыкметы ўсчынаюць сваю варажбу, i бяруць вас у свой палон заваёвы, i вынік не разумее, што ён здабыў.
VІ
Вы прыналежыце моцы, i перашкода для вас апора.
Цвёрды ваш крок, пераможныя вашы ўчынкі, i постаці вашы згодна ўрастаюць у сталь.
У рул i i ў жэрлы ўкладаецца перавага.
Ловяць люстэркі адлюстраванні таго, што мае настаць.
На сценах дымныя цені.
На бруку разбітая чарапіца.
У небе спявае гром.
VII
Быццам сухая лістота, ад вас адпадаюць вашы імёны.
Няма каго клікаць дамоў, i дом ваш не там i не тут.
У звыклае ўгрукваецца падзея, i свет пазнае ў вас свае безназоўныя мроі пра іншую долю i вам аддае свае скарбы, але вы даяце свету самі больш, чым ён можа змясціць.
Ад вас ухіляецца ноч, i дзень расступаецца перад вамі, i позіркі дораць свае незвычайныя кветкі вам.
VIII
З прыцемкаў досвітку, адасабляючыся паступова ад камянёў i дрэў, выходзяць, як здані, насустрач вам людзі і, набліжаючыся да вас, у вас углядаюцца ва ўсе вочы, ці вы такія ж, як i яны.
На момант, на два ці на тры яны параўнаюцца з вамі, вы — з імі, i здасца, што вы i яны адно, ды тут жа, праз момант, праз два ці праз тры, нібы неахвотна, пачне пашырацца між імі i вамі адлегласць прагалу: сваёю хадою пройдзеце вы праз ix, а яны праз вас.
Вам падавацца далей, у сваю наступнасць, імі пакінутую для вас, a ім западаць у мінулае, што сцірае ўсе рысы i вобразы, непадабенствы i падабенствы, каб нанава там супасці з дрэвамі, з камянямі, з прыцемнаю імглой.
IX
З мноства магчымасцяў, што паўстаюць перад вамі, вы абіраеце тую, што вас разумее найбольш, найглыбей, найпаўней,— немаг-чымасць,
i чорныя сонцы ўглядаюцца вам у вочы,
а смага вас поіць горкам вадой.
Быццам даецца святое, якое аддацца назад не можа, вам давяраецца даўняя таямніца пра тое, што азначае насамрэч не быць.
У сарцавіне рэчаў няма ix — рэчаў, i ў суткасці чалавека няма яго — чалавека,
i шлях ваш углыб сябе.
Х
Ломяцца ў дзверы i ў вокны сноў, шукаючы вас, апраметныя жахі, i непрытомным натоўпам целы навальваюцца на вас,
а вы не можаце ўспомніць ніводнай малітвы.
Зрабілася нешта не так, а назад адрабіцца не можа: ужо расступілася, выкапаная паслухмяна, i вас засыпае задушлівая зямля.
Трэба прачнуцца — i немагчыма амаль прачнуцца.
Трэба вярнуцца — але няма ўжо куды.
ХІ
Чаму чалавек жывы, калі ён жывы, i чаму ён мёртвы, калі ён мёртвы?—
дзве дол i адна адной абяцаюць сустрэчу, але сустрэцца ніяк не могуць.
А вы ідзяце паміж мёртвымі i жывымi, i абвяргаеце відавочнасць, упарта даводзячы, што чалавек нешта інакшае, чым ён мёртвы, i нешта інакшае, чым ён жывы.
XII
Што дазваляецца чалавеку, калі няма Бога, i што дазваляецца, калі ёсць,— пытаецца ў вас то адна, то другая думка, а вы па-за думкам i па-за думкай, i шлях ваш просты i востры, быццам лязо нажа.
Вы парушаеце звыклае — i яно робіцца неабходным,
вы парушаеце існае — i няма каму вам запярэчыць i вас аспрэчыць i перайначыць азначаны вамі лес.
За вамі ўзнікаюць i апярэджваюць вас пагалоскі, што вы не людзі, i дзіўная радасць, што вы сапраўды не людзі, вам укладаецца ў грудзі i вас уздымае над смерцю i над жыццём.
XІІІ
Кожны ў адказе за ўсіх астатніх i кожны ў пытанні за ўсіх астатніх:
хто тут чужы, а хто свой?!.
Напружваюцца пагляды: у пространі зроку расплывістае бяльмо.
Што ўчора i гіазаўчора было відавочным, сёння ахуталася ў сумненне i патрабуе пераправеркі, што насамсправе яно — яно.
Увага!.. Увага!.. Зман расстаўляе пасткі, i безаблічныя маскі ўядаюцца ў твары.
Вы жывіце небяспеку, а вас — небяспека.
Блукаюць у наваколлі навобмацак галасы.
XIV
Ніхто не ведае вашай апошняй мэты, i нават вы самі.
Разгортваецца ў падзеі тое, што нерухома, без вобразу i наймення, ляжала ў оховішчах часу, i прамаўпяецца вамі цяпер i тут.
Да вас паварочваюцца ўсе лёсы, i ўсе дарогі перацінаюцца вашаю — напрасткі.