Перад геніем лёсу
- Автор: Сямёнава Ала
- Год: 2011
- Язык: белорусский
- Жанр: Роман, новелла
Электронная книга - «Перад геніем лёсу». Краткое содержание книги:
Цвяроза-заклапочаны нават тут, Ямніцкі спрабаваў перавесці застолле ў дыскутыйнае рэчышча: „А майму падсуднаму варта было пару год скасціць. Гэта не злачынства, гэта махлярства”. — „Падайце апеляцыю”. — „Ужо напісаў. Паеду ў Вярхоўны”. — „Ваша воля”, — Краявец карцінна схіляў галаву: „Трэба ж i гаспадыні явіць свае непрацэсуальныя таленты”. Кулдыркаеў — Дана не ведала, хто ён, заўсёды сядзеў моўчкі i толькі граў на акардэоне — Данчыным.
Нязбытную „Цыганачку” Вольга Станіславаўна не саступала нікому. У чорнай шаўковай сукенцы, у аксамітавай камізэльцы з блыскаткамі, з амерыканскіх дарункаў — яна доўга шла павольна, толькі паводзячы плячыма, потым пачынала адбіваць рытм абцасамі, i ўрэшце толькі віхурна мільгацела спадніца, i здавалася, танчылі нават каралі на камізэлі. I толькі матчын твар быў нерухомы, засяроджаны, як таго вымагала класічная традыцыя цыганоў.
Калі пачыналася „мастацкая частка”, клікалі i Дану. Яна павінна была граць на акардэоне i спяваць ці танчыць.
Праўда, чытаць вершы, i такія, якіх яна не ведала, аматараў была процьма. Чыталі Блока, Міцкевіча, Тувіма, Ясеніна, Надсана... А на акардэоне граў толькі Кулдыркаеў — але ён быў госць рэдкі. Данчына ж умельства граць на акардэоне было вельмі адносным. Маці наняла музыкантшу — тая, пабачыўшы, што ў дзяўчынкі ёсць слых i неблагая зрокавая памяць, хуценька навучыла яе вальсам, танга, a дзеля атракцыі яны засвоілі яшчэ i „Гумарэску” Дворжака. Там былі патрэбныя жвавыя пальцы, i неспрацавапыя рукі Даны скакалі па клавіятуры, беручы неймаверныя акорды — да вялікага захаплення гасцей. Дана ж даўно адчувала ва ўсім гэтым нейкі падман, але з чаго ж i як вучаць музыцы — не ведала. Маці неяк сама высветліла, што Дана не мае ўяўлення пра ноты, спытала пра „методу” — i абурылася страшна. Аднак Лідзія Сямёнаўна, пабраўшы «колейны шлюб”, з'ехала тым часам у невядомым напрамку. Выходзіць замуж — было яе галоўным заняткам, сэнсам жыцця, хобі, a між іншым, дзеля рызыкі i грошай, яна давала ўрокі музыкi: на фартэпіана i акардэоне.
„Навука” тая адбылася недзе ў трэцім-чацвёртым класе, але ж прывідны плён музіцыравання доўга цешыў наведвальнікаў хаты Азарэвічаў. Каронпым нумарам Данчыных спеваў была песенька ці не з гарадскога фальклору, што сталася ў 50-я гады ў выкапанні Розы Багланавай шлягерам — „Самара-гарадок”. Дана сумленна падраблялася над спявачку, пасмейвалася над гераіняй песенькі i ўключыла, так бы мовіць, у рэпертуар яшчэ гарэзліва-іранічны раманс „Душачка”. Сам-пасам Дана захлыналася i арыяй Разіны, i душазначнымі рамансамі „Цёмна-вішнёвы шаль” i „Веснічкі”. І збірала патроху па для „Болеро” Равэля”: з кіно, з малюнкаў у кніжках, дзе ў прыгожых позах застылі тарэра i пікадоры, гранды i пеоны, ідальга i вакерас. Яна заліхвацкі блытала на караколес, сапатэо, оле, усе танцы Іспаніі i розных куткоў амерыканскай Лаціны, дадаючы туды i нешта ад маўрытанскай самбры i нават італьянскай карманьолы. Тады яна гэтага не ведала. Але Іспанія таямніча высверквала з ілюстрацый да Сервантэса, са старонак Мерымэ, ледзь не кожны дзень нагадвала пра сябе знакамітай сегідыльяй Бізэ. Пазней Іспанія казытала ўяўленне рэпрадукцыямі i альбомамі Гоі i Сальвадора Далі, фіестамі i карыдамі на старонках Хемінгуэя. А потым магутна плынула кніжнай лавінай: Гарсіа Лорка, Рафаэль Альберці, Мігель дэ Унамуна, Рамон дэль Валье-Інклан, Піа Бароха... I ix моўнымі калегамі з-за акіяна: Алеха Карпенцьер, Гарсія Маркес...
А свае інтуітыўныя харэаграфічныя практыкаванні ўжо ў сталым узросце Дана згадвала, калі глядзела Антоніа Гадэса i Крысціну Оес — ix танец пераўзышоў усе самыя вялікія яе ўяўленні. А тады... на яе незабыўнае ўражанне зрабіла крэолка з фантастычным найменнем — Ісідара Каварубіа дэ Лос-Ланос. Сюжэт Майн-Рыда не вымагаў да крэолкі асаблівых сімпатый, павінны былі падабацца Морыс Джэральд i Луіза Пойндэкстэр, але на памяць запала гэтая красуня. I вярэдзілі ўяўленне таямнічыя, ваблівыя назвы: савана, серапэ, гасіенда, прэрыя, пампасы... Іспанізіравана-энглізаваная, з індзейскім каларытам гэтая мясцовасць — Тэхас — ва ўяўленні Даны чамусьці супадала з настойлівым наступам гукаў Равэля.
„Балеро” Дана танчыла з задавальненнем. Публіка не шкадавала апладысментаў. Дана — нават тады — разумела ім цану. Ну, хіба можна не захапляцца талентамі гаспадарскай дачкі? Тым больш што добраму настрою спрыялі смажаныя качкі i пульхныя пірагі, i мноства розных прысмакаў, i іскрыстыя хатнія наліўкі. Крамы ў гарадах не ламіліся ад харчу. I гэты кірмашова-хатні пяропых, выключна раённага, местачковага кшталту, пасля пасяджэнняў па дванаццаць гадзін запар — хіба ж ён не схіляў да авацый. Да таго ж Дане пасавалі вузкія, упрыцён, чорныя нагавіцы з высокім пасам, са старых дзедавых, белая матчына блуза i тая ж самая аксамітавая камізэля з блыскаткамі. Гэта было падобна на гульню — нават на тэатр.