БЕЛАРУСЬ УЧОРА І СЯНЬНЯ
- Автор: Найдзюк Язэп, Касяк Іван
- Год: 1993
- Язык: белорусский
- Год: Навука і тэхніка
- ISBN: 5343014585
- Жанр: История
Электронная книга - «БЕЛАРУСЬ УЧОРА І СЯНЬНЯ». Краткое содержание книги:
Факт тварэньня беларускай збройнай сілы рабіў свой уплыў навакола. На заклік прэзыдэнта Астроўскага да партызанаў Случчыны пакінулі лясы і здалі зброю каля 4 500 мяйсцовых партызанаў.
У палове сакавіка 1944 году ў Менску распачаў працу курс перашкаленьня 50 афіцэраў і 200 падафіцэраў, а па сканчэньні яго, у канцы красавіка, распачаўся другі курс. Раўналежна з наступным трэцім курсам асобна была арганізавана афіцэрская школа для 280 маладых кадэтаў, якія яшчэ ня былі ў войску. Кіраўніком афіцэрскай школы быў прызначаны капітан Чабатарэвіч, а з нямецкага боку — капітан Шнайдэр.
25 сакавіка адбылася ўрачыстая прысяга БКА ў паасобных батальёнах. У Менску на Катэдральнай плошчы (плошча Волі) прысягу складалі курсанты афіцэрскай і падафіцэрскай школы ў прысутнасьці прэзыдэнта БЦР, гэнэральнага камісара Готтбэрга, прадстаўнікоў нямецкай арміі, цывільнай адміністрацыі і вялікага натоўпу народу.
Савецкія партызаны хутка распачалі начныя напады на паасобныя казармы БКА. У Варапаеве і Плісе Глыбоцкай акругі батальёны БКА былі заатакаваныя ў начы і разьбітыя, частка была ўзятая ў палон, а частка разьбеглася. У Шаркаўшчыне савецкія партызаны вялікімі сіламі напалі ў начы на ўвесь батальён і спалілі дзераўляныя казармы ды разагналі дзьве роты БКА. У мураваных казармах жаўнеры абараніліся і прагналі партызанаў. У Паставах Глыбоцкай акругі дзьве роты былі апанаваныя польскімі дывэрсантамі-афіцэрамі з сярэдзіны. Пад іх тэрорам гэтыя дзьве роты аднэй ночы пакінулі казармы і пайшлі са зброяй у лес да польскіх партызанаў. У Вялейскай і іншых акругах савецкія партызанскія напады на казармы ня мелі такіх посьпехаў, бо казармы былі ў гарадох.
Хутка падрыхтаваныя батальёны БКА ў паасобных акругах распачалі збройнае змаганьне з партызанамі. Большыя аддзелы БКА абходзілі свае паветы, заганялі партызанскія, банды ў глыбіню лясоў, даючы сялянам магчымасьць спакойна працаваць на сваіх гаспадарках. Пад канец красавіка батальёны БКА разам з нямецкімі аддзеламі змагаліся супроць савецкіх партызанаў у раёнах Плешчаніца і Бягомель. Беларускія батальёны выказалі вялікую вытрымаласьць і цьвёрдасьць у баёх.
У канцы траўня нямецкі штаб пастанавіў ужываць лепш падрыхтаваныя батальёны БКА для большых апэрацыяў супроць партызанаў. Першым быў 15-ты батальён з павету Гарадзішча, які стаяў у вёсцы Вольная. Атрымаўшы загад са штабу Готтбэрга, акруговы камандант нямецкай паліцыі Баранавіч зьвярнуўся да намесьніка БЦР, а той — да начальніка Галоўнага кіраўніцтва БКА па справе выкананьня загаду Готтбэрга. Начальнік БКА і намесьнік згадзіліся і батальён быў перавезены ў Менск, абмундзіраваны, пераўзброены і рэарганізаваны. Камандзір батальёну, Мануэй, быў мала ведамы Галоўнаму кіраўніцтву БКА, таму да батальёну быў прызначаны спэцыяльна ўпаўнаважаны ад Галоўнага кіраўніцтва БКА надлейтэнант У. Родзька. Батальён быў далучаны да апэрацыйнай акцыі, якая праводзілася пад камандай Готтбэрга, па ачышчэньні ад партызанаў абшараў у ваколіцах Лепеля і Барысава. У гэтай акцыі батальён БКА выказаў вялікую баёвую вартасьць. Па сканчэньні апэрацыі Родзька як фактычны камандзір быў узнагароджаны жалезным крыжам, а шмат іншых камандзіраў і стральцоў былі ўзнагароджаныя баявымі адзнакамі для ўсходніх народаў.
У палове чэрвеня 1944 году быў узяты ў акцыю супроць партызанаў 34-ты батальён БКА са Стоўпцаў, які папярэдня атрымаў сьцяг з рук прэзыдэнта Астроўскага і прыняў ягонае імя. Штаб Готтбэрга выслаў загад акруговаму каманданту паліцыі і той сам паехаў у Стоўпцы для перавозу батальёну. Не бачучы беларускага кіраўніцтва, жаўнеры разьбегліся. Прэзыдэнт Астроўскі заявіў прадстаўніку Готтбэрга, што без папярэдняга паведамленьня беларускага кіраўніцтва БКА батальёны БКА ня могуць быць забіраныя са сваіх казармаў. Да 34-га батальёну быў высланы маёр Мікула, які і выправіў яго ў акцыю. Батальён атрымаў нямецкае абмундзіраваньне, узбраеньне, эквіпунак і быў высланы на акцыю супроць партызанаў у Слонімшчыну. Ён разьбіў злучэньні савецкіх партызанаў, якія акружалі Пружанскі батальён БКА і пагражалі яму зьнішчэньнем.
Наваградзкі батальён у другой палове чэрвеня 1944 году прымаў удзел разам з нямецкімі аддзеламі ў акцыі супроць партызан на паўночны ўсход ад Глыбокага.
Урад СССР рабіў захады для параліжаваньня вызвольнай барацьбы беларускага народу. Шостая сэсыя Вярхоўнага Савету БССР у лютым 1944 году ў Гомелі прыняла пастанову аб стварэньні Народнага Камісарыяту замежных спраў БССР згодна з папярэдня прынятым законам СССР. Гэтым актам маскоўскі ўрад імкнуўся нейтралізаваць вызвольныя імкненьні беларусаў, а адначасна выкарыстоўваў БССР нібы «сувэрэнную» дзяржаву ў сваіх міжнародных махінацыях.