Каласы пад сярпом тваiм. Кнiга I
- Автор: Короткевич Владимир Семенович
- Год: 1995
- Язык: белорусский
- Год: Юнацтва
- ISBN: 5-7880-0898-0
- Жанр: Историческая проза
Электронная книга - «Каласы пад сярпом тваiм. Кнiга I». Краткое содержание книги:
Мішка Якубовіч сядзеў насупраць, жартаваў, выскаляў белыя зубы. Чорныя вочы нахабна і дзёрзка смяяліся. І раптам Майка адчула, як нараджаецца недзе ў душы трывога. Яна не ведала, адкуль яна, трывога. Здавалася толькі, што губляеш нешта важлівае. Урэшце яна не вытрымала і, пад умольным позіркам вачэй маладога Іллі Хаданскага, паднялася з месца і пакінула застолле.
Выйшла на тэрасу – нікога. Абложаны хмарамі, нібы ў мяшку, глуха стаяў загоршчынскі парк. Зарніцы сталі ярчэйшыя. Яны шугалі і шугалі. Гэта, напэўна, ад іх рабілася нясцерпнай трывога.
Майка абмінала палац. Злёгку храбусцеў пад нагамі жвір.
Ад пляцоўкі з арэлямі даляцеў голас Ядзечкі:
– Алеська! Дзе гэта ты знік? Хадзі да нас. Мы гайдаемся.
– Ну і добра, - сказаў Алесь. – Чаго гэта вы, як маленькія, з балю ды на арэлі? Сукенку памнеш.
– Алесік, даражэнькі, глядзі, якая ноч! Якія зарніцы! Толькі і гайдацца.
Зарыпелі ў цішыні канаты: відаць, Алесь моцна налёг нагамі на дошку арэляў.
Майка падышла зусім блізка. У гэты момант успыхнула зарніца, і дзяўчына ўбачыла Алеся, які ўзносіўся галавою проста ва ўспышку.
Ён, здавалася, быў вышэйшы за дрэвы, вышэйшы за слупы арэляў, вышэйшы за ўсё на зямлі.
Зноў успышка. І зноў ён высока. Ён адзін, бо Франс за ягонай спіною: відаць, уставаў на ніжняй кропцы плёту, штурхаючы чоўнік.
– Алесь! Алесь! Ну, ты проста як архангел! І галава ў хмарах! – крычаў Ядвіньчын голас.
– Архангел з рожкамі і хвосцікам, – смяшліва сказаў Мсціслаў.
Майка аперлася далонню на ствол ліпы. Сэрца ў яе падала ад адчування непапраўнасці таго, што сёння здарылася...
Зарніца рассекла цемру, і ў палахліва-яркім святле Майка ўбачыла, як аднекуль, з зарыва, падаў проста на яе чалавек з распрасцёртымі рукамі, пагрозліва цёмнымі вачніцамі і валасамі, што стаялі дыбарам над галавой.
– Глядзіце, - рыпенне ўплялося ў словы Франса: юнак, відаць, налёг на гальму, - Майка тут. Майка прыйшла.
– Сядзіш ты тут, Ядвінька, як квяціна ў крапіве, - сказала Майка.
– Гэта хто крапіва? Мы? – з пагрозай спытаў Франс.
Майка разумела, што ім з Мсціславам дрэнна. З неасэнсаванай варожасцю і за сябе, і за брата, і за Маеўскага яна адчувала, што Ядзечка дорага дала б, каб быць на арэлях удваіх з Алесем, што яна цягнецца да яго. А брату дрэнна. І Мсціславу з ягонымі сонечнымі вачыма – дрэнна. Ёй здавалася, што яна пакутуе галоўным чынам за іх.
І яшчэ яна ведала, што Мсціслаў даруе Алесю ненаўмысную крыўду. Проста таму, што любіць яго непарушнай братняй любоўю, таму, што ім, пастрыжным братам, ніколі нельга сварыцца. А Франс не даруе ніколі. І гэтая насцярожанасць можа пашкодзіць ёй як нішто.
– Злазь, Франс, - сказала яна. – Саступі мне, калі ласка.
– А я куды?
– Перайдзі да... Мсціслава.
Чырвоны сполах пракаціўся над пляцоўкай, і яна убачыла, што Алесь глядзіць на яе.
– Я злезу, - сказаў ён. – Гойдаць будзе Франс.
Ад скачка пад яго нагамі рыпнуў жвір.
– Вырашылі ўцячы? – амаль шэптам спытала яна. – Годны ўчынак. Спалохаліся маіх досціпаў?
– Не, Міхаліна... – таксама шэптам адказаў ён. – Проста...
І, падсадзіўшы яе, пайшоў прэч.
...Праз гадзіну яна стаяла ў тым самым цёмным кутку тэрасы і глядзела ў парк. Дождж злёгку спырснуў траву і кветкі, краем зачапіўшы Загоршчыну. Сполахі шугалі цяпер недзе далёка-далёка.
Пані Антаніда заўважыла Майку ля парэнчаў і падышла да яе.
– Ну што? Што з табой, дзяўчынка?
У Майкі перахапіла горла ад нечаканай пяшчоты гэтай жанчыны.
– Не ведаю... Але мне нешта так цяжка! Я такая няшчасная!
– Я разумею... Разумею... – і пяшчотна-тонкая рука яе лягла на Майчыну руку.
– Гэтага не трэба рабіць, дзяўчынка. У гэтым няма праўды... І ты нічога, нічога не зробіш...
– Чаму не зраблю? – з ноткай пратэсту спытала яна.
– Так... Такі ўжо закон, - і, усміхнуўшыся вінаватай усмешкай, пайшла.
... Майка ішла праз залу ў пакоі, сама не ведаючы, куды яна ідзе. Ля самага выхаду ў зімнюю лоджыю насустрач ёй трапіліся бацька і пан Юры. Пан Юры толькі ўсміхнуўся ёй.
– Малітва дзевы, - весела сказаў ён. – Вышэй галаву, панна Міхаліна.
Бацька адстаў ад яго і, дачакаўшыся, пакуль пан Юры аддаліцца, ціха сказаў дачцэ:
– Мы з ім трохі выпілі ў буфетнай... Яму непрыемна... Хаця ён і не кажа.
– Ах, бацька, што да гэтага мне? – нечакана страсна сказала яна.
– Не муч хлопца, - жорстка сказаў пан Яраш. – Не гуляй людзьмі ў гэтым доме. Трымай сябе, як належыць дзяўчыне. Не падабаецца, то і маўчы. Нібы ўзрадавалася, што можаш усё рабіць... А душа чалавека не ў чалавечай, яна – у божай руцэ.