Цэнтр Еўропы
- Автор: Некляев Владимир Прокофьевич
- Серия: Бібліятэка Саюза беларускіх пісьменнікаў «Кнігарня пісьменніка» #1
- Год: 2009
- Язык: белорусский
- Год: Саюз беларускіх пісьменнікаў
- ISBN: 978-985-6887-23-2
- Жанр: Прочая поэзия
Электронная книга - «Цэнтр Еўропы». Краткое содержание книги:
«Разуменне дэманструе, — непрыязна падумаў Брызін. — Лепш бы казаў прыгожа…»
Кватэра Капіталіны ў старым доме за Акадэміяй навук сапраўды нагадвала даўно не парадкаваны і не прыбіраны музей. На ўсіх сценах у вялізнай прыхо жай і яшчэ большай гасцёўні віселі карціны, гадзіннікі, дываны са скрыжаванымі на іх шаблямі і старадаўнімі стрэльбамі, на паліцах пыліўся крышталь і фарфор, бронзавыя і гліняныя статуэткі, а ў кабінеце, да столі застаўленым кнігамі і тэлескопамі, высіўся на падстаўцы каля пісьмовага стала мужчынскі бюст з чорнага марму ру, і збоку ад яго — гармата. Не самая вялікая, без лафе ту, але баявая гармата часоў апошняй вайны, якую не зразумела як сюды зацягнулі…
— У мяне і снарады ёсць, — падзіцячы пахвалілася Капіталіна. — Праўда, адзін і стрэляны, але ўсё адно ўсе баяцца… Калі хто палезе — як грымну!..
— Гэта Сувораў? — спытаў Лёня пра мармуровы бюст. Несупадзенне Капіталіны з піўной пры Віталіку пад па хай і Капіталіны з домамузея пры гармаце са снарадам да разгубленасці яго збянтэжыла, але ён стараўся зрабіць выгляд, быццам і не такое бачыўперабачыў, нібы і ў ягонай кватэры поўна снарадаў і яшчэ нядаўна стаяў бюст Суворава, толькі ён яго выкінуў.
— Гэта дзед мой Самсонаў… У вайну ён быў артылеры стам, цягаў такую во гармату, а пасля стаў вялікім вучо ным, генералам. Засакрэчанай нейкай навукай займаўся, звязанай з оптыкай… Кватэру гэтую ён мне пакінуў, дык дзядзькі і злуюцца. Усё ў наркаманкі мяне запісаць хо чуць, каб забраць.
Брызін раптам адчуў сябе, як на могілках.
— І пры ім тут ягоны бюст стаяў?
— Не, гэты помнік на магілу зрабілі, але чаго яму там стаяць? Там і так хораша, дрэвы растуць… А тут я з ім усё ж не адна. Прачынаюся, кажу: «Добрай раніцы, Самсон Самсонавіч!» І ён мне кажа: «Добрай раніцы, Капіталіна Самсонаўна! Не забудзься паснедаць і не палі да сня данку…» Так і жывём. Ну, што, павячэраем?.. У меню яйкі і пельмені.
У авальнай, з круглым сталом, асобнай ад кухні ста ловай віселі насупраць адзін аднаго жаночы і мужчынскі фотапартрэты. Жанчына нагадвала Капіталіну, а муж чына — доктара Самсона Самсонавіча. Было відаць, што на фотаздымку мужчына і жанчына былі некалі разам, а для фотапартрэтаў іх разрэзалі: на плячы жанчыны ля жала мужчынская рука.
— Бацькі? — спытаў Брызін, калі Капіталіна, падаўшы праз акно з кухні яечню і пельмені, увайшла ў стало вую. — Зарэтушаваць руку можна было.
— Можна было, — паглядзела на адзін і другі партрэт Капіталіна. — Але так відаць, што яны абняўшыся… Пры гожыя і закаханыя, праўда?
— Прыгожыя…
— І закаханыя… — паклаў Капіталіне руку на плячо Лёня і спытаў пра тое, пра што ўжо можна было не пы тацца: — І дзе яны ў вас, Капіталіна Самсонаўна?
— Прапалі ў змаганні за шчаслівую будучыню Ан голы, — пагладзіўшы, зняла з пляча Лёніну руку Ка піталіна і паправіла партрэт бацькі, хоць ён і так вісеў роўна. — Яны абодва ўрачамі былі, іх туды і не пускалі разам, дык яны д зеда ўпрасілі — і д зед пастараўся… Іх там з нашымі параненымі ў палон узялі, паране ных пасля абмянялі, а іх — не… Ворагі братняй Анго лы сказалі, што не было ніякіх дактароў. І нашы по тым пацвердзілі, што не было не толькі дактароў, але і параненых… Джунглі.
— А дзед?.. — спытаў Брызін. — Ён жа генерал.
— Дзед рапарт напісаў аб адстаўцы, яго пад хатні арышт узялі. Тут у нас варта стаяла, жылі ў прыхожай. З тэ лефонам нейкім спецыяльным, з пісталетамі… Мне па дабалася.
— І даўно гэта было? — пацікавіўся Лёня.
— Паўжыцця назад… А, можа, і ўсё жыццё… Каньяк п’ём?
Брызін адсунуў ад сябе кілішак.
— Без мяне… — І амаль што прызнаўся ў тым, зза чаго ўсё ж да Капіталіны паехаў. — Пазваніла б ты дзядзьку, ці яшчэ каму, як яна там?.. Сказала б, што знаёмая твая, сяброўка… Можа, лекі якія купіць… Нешта ж трэба рабіць, не магу я так сядзець…
Капіталіна ўзялася разліваць каньяк, Лёня пераняў бутэльку: