Кветка пажоўклая
- Автор: Зарецкий Михаил
- Год: 2002
- Язык: белорусский
- Год: Мастацкая літаратура
- ISBN: 985-02-0568-7
- Жанр: Классическая проза
Электронная книга - «Кветка пажоўклая». Краткое содержание книги:
Булановіч міжвольна здрыгануўся. Не словы здзівілі яго, а тон, якім былі яны сказаны. Так сур'ёзна, так пэўна яна іх сказала, і ў вачах у яе Булановіч угледзеў тую дзіўную, халодную пустату, якую бачыў у іх у часе першага знаёмства. Ён хацеў нешта сказаць, але Гарнова не дала. Раптам ажывілася, пацягнула яго па адхону.
- Пойдзем у лес, у самы лес... Далёка, глыбока, туды, дзе няма нікагутка, дзе толькі сасонкі адны... Ну, хутчэй, хутчэй...
І яны блізка што ўгрунь пасігалі па лесе.
Пад нагамі мякка паслаўся мохавы дыван. Як ступаеш, угінаецца пухка, падатна. Запахла смалой. Лес ахінуў цішынёй глыбокай, старожкай.
Булановіч затрымаўся.
- Дык куды ж мы, слухайце...
- Пойдзем, пойдзем... далей...
Ішлі яшчэ. Зайшлі ў самыя нетры. Урэшце выйшлі на невялічкі прагалак. Там Гарнова спынілася, зморана апусцілася на мохам засланы дол.
- Сядайце!
Булановіч паслухаўся.
- Я вам зараз скажу... тое, што абяцала... Толькі бліжэй вы... ну, бо гэта сакрэт... - І прашаптала на вуха: - Я пакахала вас... чуеце, ну?..
І выйшла так, што Булановіч зусім не здзівіўся, хоць і не чакаў гэтага, не думаў пра гэта. Ён узяў абедзвюма рукамі яе галаву, упіўся поглядам у бліскучыя вочы. Сказаў, выгаварваючы паасобку кожнае слова:
- Ты... мяне... любіш?.. А я цябе?..
Яна весела засмяялася.
- Ну, вядома...
Яшчэ раз абдала гарачым поглядам і потым схавала свой твар у яго на грудзях. Шаптала:
- Ты дрэнны. Ты не думай, што ты добры... Не, цябе не варта любіць, бо ты мучыў мяне, не прыходзіў ка мне, нават як клікала я.
Ён узняў яе галаву, зазірнуў ласкава ў зеленаватыя вочы.
- Няпраўда. Я прыходзіў. І сёння прыйшоў...
- Так, праз цэлы тыдзень... Не, не, нядобры...
Ён не даў ёй больш гаварыць. Пацалункам вусны закрыў. Абняў яе горача, смела.
Яна раптам страпянулася, вырвалася.
- Не, пойдзем... Я не хочу, каб было так... не трэба... Лепш любіць, адчуваць заўсёды гэтае нявычарпанае, бурлівае пачуццё нездавальнення.
Ён хацеў затрымаць яе, але ўбачыў у іскрыстых вачах ціхую просьбу, смутны дакор. Пайшлі тады.
Ішлі моўчкі. Булановіч быў пад уплывам таго, што толькі што адбылося. Правяраў сябе, сваё пачуццё і бачыў, што не схлусіў ён там. Грудзі поўніла шчырая ласка, пяшчота. Гарнова была яму дарагая і блізкая.
Як выйшлі на палатно чыгункі, Гарнова зазірнула гарэзліва ў твар яму, засмяялася:
- Ну, чаго ты стаў гэткі маўклівы? Мо нездаволен? Дык бяры свае словы назад...
Ён тож усміхнуўся:
- Не варта. Лепш няхай будзе так, як было.
Яна з пяшчотай прытулілася да яго, зірнула вачмі, поўнымі шчырай удзячнасці.
Далей да самага дома гаварылі аб усім-усякім, жартавалі. Як падыходзілі к дзіцячаму дому, Булановіч убачыў на ганку фігуру Абшарскага. Ён упяў ім насустрач свой сумны нерухомы погляд.
Булановічу неяк прыкра зрабілася. А Гарнова - нібыта што... Падышла да яго, па-сяброўску руку цісканула.
- Вы ўсё сумуеце, мой рыцар няўцешны?..
Твар Абшарскага асвяціўся шчаслівай усмешкай, а ў бліснуўшых раптам вачах Булановіч прачытаў усё тое, аб чым калісь так дакучліва пеў яму гэты незадачлівы палюбоўнік.
І Булановіч падумаў:
«Ці ёсць у каханні маім хоць палавіна таго, што цвіце ў грудзях гэтага недалужнага чалавека!..»
З таго часу заўладала Булановічам пачуццё. Ён доўга думаў аб тым, як назваць яго, як растлумачыць. І кончыў тым, што прызнаўся сам сабе - гэта любоў. Мо трэба было б неяк іначай назваць яго, іншую даць яму назву, але слова такога няма.
І разважаў Булановіч:
- Якая бедная наша мова людская! Колькі розных разуменняў прыходзіцца пакрываць адным словам. Любоў... І пяшчотная ласка маткі да дзіцяці свайго, і адважная, шчырая адданасць барацьбіта сваёй справе, свайму калектыву, і гэтае агнёвае, бурнае, што кроў растапляе ў жылах, што грудзі віхурыць прагавітым жаданнем...
Усё - любоў...
І дзівіўся Булановіч, чаму гэткія зусім непадобныя пачуцці адным словам названы.
А сэрца тым часам рабіла сваё, сваё дыктавала. Яно поўніла нутро чароўным захапленнем; думкі, настрой - усё чыста пакрывала адбіткам непазбыўнае смагі.
І цягнула туды, да яе, да тых прыветных іскрыстых вачэй, у якіх гэтак дзіўна сплятаецца смутак з гуллівым агнём весялосці, у якіх часам адкрываецца такое прыгожае, чароўнае бяздонне. І цяжка цяпер Булановічу ўстрымацца, каб не пайсці туды, на край горада, дзе жоўценькі домік ветла ўсміхаецца высокімі ганкамі, вабіць ружовай прытульнасцю. Там, у маленькім пакойчыку, так шпарка, так радасна праходзяць хвіліны, так прыемна засцілаюць галаву салодкім ап'яненнем.