Званы Нямігі

На абвугленай уласнай крывёю цэгле, той, за якую цар плаціў золатам, абаронцы несмяротнага гарнізона выводзілі: “Паміраем не зганьбіўшы”, “Нас было трое, нам было цяжка, але мы не палі духам і паміраем як героі. 26 чэрвеня 1941 г.”, “ Я паміраю, але не здаюся. Бывай, Радзіма. 20/УІІ-41 г.”

А праз пакутныя чатыры гады тыя, хто “літасціва” заклікаў абаронцаў крэпасці здавацца, самі мусілі падпісаць поўную капітуляцыю. Тут яна пачыналася  для фашысцкай Германіі – у аплаўленых казематах крэпасці-героя.

Нават Гітлер і Мусаліні не стрымалі цікаўнасці. У жніўні 1941 года яны прыехалі ў Брэст, каб на свае вочы ўбачыць месца, дзе  быў парушаны міф аб маланкавых перамогах нямецкай арміі.

Яшчэ і да гэтай пары няўмольны лекар час не здолеў загаіць крапасныя раны. І сёння  крывавяць сваёй чырвонасцю аплаўленыя сцены, васпаватыя ад густых асколкаў і куль.

Звечарэлая цішыня – ажно вушы закладвае – сцеражэ сонныя руіны мемарыяльнага комплексу Брэсцкая крэпасць-герой. Нястомны пярун жагнае іх бляскамі маланак. Асвяжальныя дажджы не даюць упылець металічным літарам некропаля, якія складваюцца ў 224 прозвішчы і 626 пякельна балючых слоў: “Невядомы”.

Травою памяці пазарастала трывога ў былых казармах і крапасных равах. Асмялелыя сінічкі дзюбаюць ваду з бетоннай каскі скульптурнай кампазіцыі “Смага”. Рахманыя зайцы (не баяцца нават 100-метровага штыка-абеліска) марознай ноччу грэюцца ля Вечнага агню перад манументам “Мужнасць”.

Шматзорны Млечны Шлях вачамі загінуўшых пазірае на месца пакут і геройства. Душы герояў-пакутнікаў бесцялеснымі анёламі злятаюцца на памінальны малебен у адноўленую гарнізонную Мікалаеўскую царкву.